"ΜΙΛΑ ΜΗ ΦΟΒΑΣΑΙ" -ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΒΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ...

                       Περιστατικά βίας και εκφοβισμού στα σχολεία

«Μίλα μη φοβάσαι»

Tης Τατιανής Γκάτσα – Συντονίστριας του Παρατηρητηρίου Πρόληψης Σχολικής Βίας και Εκφοβισμού

 Σύμφωνα με απολύτως ασφαλείς πληροφορίες μας, παιδί της Α' τάξης του Δημοτικού Σχολείου της Αγίας Μαρίνας Κορωπίου, βίωσε μια χείριστη μορφή σχολικού εκφοβισμού από συμμαθητές του μεγαλύτερης τάξης. Συγκεκριμένα στις βρύσες του σχολείου μεγαλύτερα παιδιά περικύκλωσαν τον 6χρονο μαθητή και αφού του άσκησαν λεκτική βία, στη συνέχεια χρησιμοποιώντας ένα λεπτό σχοινί που στην άκρη του είχαν δέσει ένα αιχμηρό αντικείμενο, του προκάλεσαν αμυχές σε όλο του το σώμα.

Μάλιστα για να τρομοκρατήσουν το παιδί ακόμη περισσότερο πίεσαν με δύναμη το κεφάλι του στις γούρνες που βρίσκονται στις βρύσες απειλώντας το, να μην τολμήσει να πει σε κανέναν τίποτα.
Το περιστατικό θα έμενε εκεί εάν οι γονείς του παιδιού δεν διαπίστωναν τις αμυχές στο κορμάκι του και έψαχναν να δουν τι ακριβώς συνέβη.
Οι γονείς ζήτησαν και κατάφεραν το παιδί να εξεταστεί από ιατροδικαστή ώστε να διαπιστωθεί, τι είδους ήταν οι αμυχές που είχε σε πολλά σημεία του σώματός του και στη συνέχεια προσέφυγαν στην αρμόδια εισαγγελική αρχή. notioanatolika.gr 15/9/2014

Καθηγήτρια σε δημόσιο γυμνάσιο, στην περιοχή του Παπάγου, μας εξηγεί:

«Πολλοί δεν λαμβάνουν σοβαρά την περίπτωση της ψυχολογικής βίας. Πέρυσι είχα στη Β΄ Γυμνασίου έναν άριστο μαθητή, ο οποίος ήταν αρκετά ανασφαλής. Κάθε φορά που σήκωνε το χέρι του, μια ομάδα συμμαθητών του τον εξευτέλιζε διαρκώς. Αποτέλεσμα ήταν να σταματήσει να συμμετέχει στο μάθημα και μάλιστα στο τρίτο τρίμηνο οι βαθμοί του έπεσαν κάτω από τη βάση. Χρειάστηκε να ειδοποιήσω τον διευθυντή του σχολείου, καθώς και τον ίδιο, και με τη βοήθεια της κοινωνιολόγου προσπαθήσαμε να τονώσουμε την αυτοπεποίθησή του. Εφέτος τα πηγαίνει πολύ καλύτερα».  BHMAGAZINO 11/4/2012

«Τον ανάγκασαν να βάλει φωτιά σε κάδο σκουπιδιών και μετά τον πίεζαν να μπει μέσα… Τον φοβέριζαν για να μην πει τίποτα. Κάθε μέρα του την είχαν στημένη έξω από το σχολείο». Ένα από τα πολλά περιστατικά βίας που σημειώνονται στα ελληνικά σχολεία των μεγάλων αστικών κέντρων και όχι μόνο. Το συγκεκριμένο συμβάν έγινε σε σχολείο της επαρχίας. Θύμα ένας αλλοδαπός μαθητής της Α’ Γυμνασίου. Θύτες οι συμμαθητές του. Αλλά μόνο αυτοί;IN.GR 7/3/13

Αυτά και πολλά άλλα τέτοια περιστατικά έχουν πραγματοποιηθεί σε σχολεία. Πολλοί από εμάς τα έχουμε ακούσει, οι περισσότεροι αν όχι όλοι τα βιώσαμε και οι ίδιοι κατά τη διάρκεια των σχολικών μας χρόνων.

Αν θελήσουμε όμως να αναλύσουμε το φαινόμενο της σχολικής βίας  θα ανακαλύψουμε πως η σχολική βία και ο εκφοβισμός αποτελούν κοινές μορφές της σχολικής επιθετικότητας.

Ο αντίστοιχος διεθνής όρος είναι bullying.

Πρόκειται για πράξη φυσικά αρνητική, που προκαλεί βλάβη ή ενόχληση, είναι επαναλαμβανόμενη και με την οποία ένα άτομο πιο δυνατό ή μια ομάδα επιτίθεται σε ένα λιγότερο δυνατό άτομο.

Το φαινόμενο απασχολεί όλο και περισσότερο το Υπουργείο παιδείας μέσω των Περιφερειακών Διευθύνσεων Εκπαίδευσης.

Από φέτος και στην Ήπειρο υπάρχει ειδικό πρόγραμμα που μετέχουν όλα τα σχολεία.

Αυτό το πρόγραμμα  θα πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με συνδέσμους/καθηγητές-δασκάλους. Αποσκοπεί στην ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση των εκπαιδευτικών, των μαθητών, των γονέων και της κοινής γνώμης προκειμένουνα προλαβαίνουμε αυτά τα φαινόμενα προτού εμφανιστούν ή ακόμα και όταν εμφανίζονται να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά και με θετικό τρόπο.

Έρευνα που διεξήχθη από τη VPRC το 2013 σε δείγμα 700 μαθητών της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα μας, ανέφερε πως 7 στους 10 μαθητές/μαθήτριες δηλώνουν ότι στη σχολική τους ζωή, παρατηρούν φαινόμενα ή εκδηλώσεις εκφοβισμού και βίας στο σχολείο. Υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται για τους μαθητές και τις μαθήτριες λυκείου (73%). Πολύ υψηλό ποσοστό καταγράφηκε κυρίως για περιστατικά χλευασμών ή εξυβρίσεων (88%) όπως επίσης και διάδοσης αρνητικών σχολίων και φημών (67%), ενώ το 44% αναφέρει περιστατικά εκφοβισμού και απειλών, τα οποία ενέχουν και ψυχολογική διάσταση.

Τα δικαιώματα των μαθητών

Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να πηγαίνει στο σχολείο χωρίς να φοβάται ότι κάποιο άλλο παιδί μπορεί να το ταπεινώσει, να το εξευτελίσει και να του επιβληθεί με τη βία και αυτό είναι ανεξάρτητα από:

• Το αν είναι αγόρι ή κορίτσι
• Την εμφάνισή του
• Τις ικανότητες που έχει
• Την πατρίδα που έχει
• Την οικογένεια από την οποία προέρχεται
• Tη θρησκεία που πιστεύει
• Tο πόσο «διαφορετικό» μοιάζει

Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι κάτι που μας αφορά όλους. Έχει επιπτώσεις σε διαφορετικά επίπεδα και χρειάζεται συνεργασία και επικοινωνία από όλες τις πλευρές ώστε να έχουν αποτέλεσμα οι προσπάθειες αντιμετώπισής του.

Που εκδηλώνεται η σχολική βία;

Στα σχολεία, ο εκφοβισμός  και η σχολική βία εμφανίζεται σε όλες τις περιοχές του σχολείου. Μπορεί να εμφανιστεί σχεδόν σε οποιοδήποτε μέρος σε ή γύρω από το σχολικό κτήριο, αν και συχνότερα εμφανίζεται στους διαδρόμους, στο μπάνιο, στα σχολικά λεωφορεία, στις στάσεις των σχολικών λεωφορείων, σε χώρους που πραγματοποιείται η εργασία μιας ομάδας ή/και μετά από τις σχολικές δραστηριότητες. 

Ποιοι είναι οι Τύποι και ποιες οι Μορφές της  Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού;

 

Στη σχολική βία και στον εκφοβισμό διακρίνουμε πέντε βασικούς τύπους κακοποίησης: τη  σωματική, τη συναισθηματική, τη λεκτική,τους εκβιασμούς, τη σεξουαλική, τη ρατσιστική, την οπτική,την ηλεκτρονική, τη συναισθηματική και φυσικά  όλες εκδηλώνονται είτε άμεσα ή  έμμεσα:

Άμεσες μορφές είναι: η σωματική βία (χτύπημα, σπρώξιμο,  κλοτσιές, τράβηγμα μαλλιών) η λεκτική βία (απειλές, εκβιασμοί, χλευασμοί, πειράγματα, παρατσούκλια, εθνικιστικά σχόλια), η σεξουαλική παρενόχληση, η ηλεκτρονική κακοποίηση.

Έμμεσες μορφές είναι: η ψυχολογική, η κοινωνική (μέσω κοινωνικού αποκλεισμού, η περιθωριοποίηση) ή μέσω τρίτου προσώπου.

Ποιους αφορά – Ποιοι είναι οι εμπλεκόμενοι;

Οι εμπλεκόμενοι στα περιστατικά της σχολικής βίας και του εκφοβισμού είναι: Ο μαθητής που επιτίθεται, ο μαθητής που δέχεται την επίθεση και οι μαθητές που παρίστανται και παρακολουθούν το συμβάν.

Ποιες είναι οι συνέπειες της σχολικής βίας και του εκφοβισμού;

Ο Χρόνιος δράστης φαίνεται να συνεχίζει τις συμπεριφορές του στην ενηλικίωση, επηρεάζοντας αρνητικά τη δυνατότητά του να αναπτύξει και να διατηρήσει  θετικές σχέσεις. 

Οι αποδέκτες της βίαιης και εκφοβιστικής συμπεριφοράς συχνά φοβούνται το σχολείο και τον θεωρούν ένα επισφαλή και δυστυχισμένο χώρο. Έρευνα στην Ελλάδα έδειξε πως κάποιες φορές οι έφηβοι οι οποίοι συχνά υφίστανται σχολική βία και εκφοβισμό σκέφτονται να αυτοκτονήσουν.

Εάν ένας μαθητής δέχεται σχολική βία ή εκφοβισμό, μπορείτε να προτείνετε:

- "Προσπάθησε να μείνεις ήρεμος και να μη δείχνεις την ταραχή σου"

-"Προσπάθησε να απομακρυνθείς από το πρόσωπο που σου επιτίθεται χωρίς θυμό. Ο θυμός μπορεί να καταστήσει τα πράγματα χειρότερα."

      -"Κοίταξε τον πρόσωπο με πρόσωπο» και πες του ότι δεν σου αρέσει αυτό που κάνει." 

-"Μόλις μπορείς, να στραφείς σε έναν ενήλικο εμπιστεύσου του ότι συνέβη. Να θυμάσαι ότι είναι δικαίωμά σου να είσαι ασφαλής."

      -"Η παραμονή σου κοντά σε συμμαθητές μπορεί να λειτουργήσει βοηθητικά, υποστηρικτικά σε σένα και να απομακρύνει αυτούς που σε παρενοχλούν" 

      -"Παρέμεινε μακριά από τους χώρους που ξέρεις ότι συμβαίνουν ενοχλητικές πράξεις." 

      -"Εάν αυτές οι συμπεριφορές συνεχίζονται, μείνε μακριά, συνδέσου με άλλους συμμαθητές ή ρωτήστε κάποιον άλλον για  βοήθεια."

Εάν ένας μαθητής βλέπει κάποιον συμμαθητή του να δέχεται επιθετική συμπεριφορά ή εκφοβισμό, μπορείτε να προτείνετε:

 

- "Μίλησε και βοήθησε το μαθητή που βλάπτεται. Κανένας δεν αξίζει να παρενοχλείται και να εκφοβίζεται . Μπορείς επίσης  να βοηθήσεις λέγοντας στο μαθητή που παρενοχλεί να σταματήσει."

      -"Ανακούφισε το μαθητή που πλήττεται λέγοντας του πως ότι συνέβη δεν ήταν δίκαιο και δεν του άξιζε" 

      -"Εάν δεν μπορείς να κάνεις τα προηγούμενα, ή εάν φοβάσαι να πεις ή να κάνεις κάτι από μόνος σου, ζήτησε τη βοήθεια ενός ενήλικα να τον εμπιστευτείς για να παρέμβει." 

      -"Βοήθησε τον μαθητή που είναι απομονωμένος χωρίς φίλους. Προσκάλεσε τον να συμμετέχει στις σχολικές δραστηριότητές σας. Αυτό θα μειώσει το αρνητικό του συναίσθημα."

Περισσότερα για το θέμα αυτό θα βρείτε στο http://antibull-ipeir.blogspot.gr/.