Αποζημίωση από την Γερμανία για τα λύτρα που κατέβαλαν στο ναζί διοικητή της Θεσσαλονίκης Μαξ Μέρτεν προκειμένου να απελευθερώσει Εβραίους από καταναγκαστικά έργα στην Ελλάδα, διεκδικούν οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης με προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπινών Δικαιωμάτων.
Η Εβραϊκή Κοινότητα Θεσσαλονίκης είχε πληρώσει αστρονομικού ύψους λύτρα στον Γερμανό τότε διοικητή της πόλης για να απελευθερωθούν Εβραίοι από καταναγκαστικά έργα στην ελληνική επικράτεια - οι οποίοι αφέθηκαν για να συλληφθούν και πάλι λίγο αργότερα και να σταλούν σε στρατόπεδα εξόντωσης.
Μετά την κατάληψη της πόλης στο Δεύτερο Παγκόσμιο, οι ναζί κατέγραψαν όλους τους άνδρες Εβραίους Θεσσαλονικείς από 18 μέχρι 45 και εξανάγκασαν 10.000 από αυτούς να εργαστούν στην κατασκευή σιδηροδρόμων σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα.
Εξαιτίας των συνθηκών κράτησης, μέσα στους πρώτους μήνες είχε ήδη πεθάνει το ένα δέκατο από αυτούς. Ενώπιον της κατάστασης, η Εβραϊκή Κοινότητα της πόλης κατάφερε μετά κόπων και βασάνων να μαζέψει 2,5 δισ. δραχμές που πλήρωσε τότε στον ναζί διοικητή Μαξ Μέρτεν ως λύτρα για να απελευθερωθούν οι κρατούμενοι από τα καταναγκαστικά έργα. Το ποσό θα αντιστοιχούσε σήμερα σε 45 εκατ. ευρώ. Οι Εβραίοι απελευθερώθηκαν -για να εξαφανιστούν αργότερα στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Όπως ανακοίνωσε η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, η αίτηση κατατέθηκε στο ΕΔΑΔ μετά την πολύχρονη δικαστική μάχη στον Άρειο Πάγο, που είχε καταλήξει ανεπιτυχώς, καθώς το ανώτατο δικαστήριο της χώρας έκρινε πως λόγω δωσιδικίας δεν έχει την αρμοδιότητα να εκδικάσει πράξεις υπηκόοων άλλων χωρών.
Η έρευνα της Εβραϊκής Κοινότητας εντόπισε 7 από τις επιταγές με τις οποίες πληρώθηκαν τα λύτρα και προσέφυγε, πριν από 17 χρόνια, στον Άρειο Πάγο και τώρα στο ΕΔΑΔ.
Σύμφωνα με την Deutsche Welle, η εβραϊκή κοινότητα της πόλης ελπίζει πως το ζήτημα θα τεθεί και στον Γερμανό πρόεδρο Γιόαχιμ Γκάουκ που επισκέπτεται στις 5 Μαρτίου την Ελλάδα.
Η εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης ήταν η πολυπληθέστερη και πιο ζωντανή των Βαλκανίων. Πλήρωσε στο Ολοκαύτωμα το βαρύτερο τίμημα από όλες τις χώρες της περιοχής, καταλήγοντας να εξαφανίζεται σχεδόν ολόκληρη στα ναζιστικά στρατόπεδα. Από τους 50.000 Εβραίους Θεσσαλονικείς, μετά τον πόλεμο επέζησαν λιγότεροι από 2.000.