Στις 18 Απριλίου του 1945 βρετανικά βομβαρδιστικά ισοπέδωσαν το γερμανικό νησί, το οποίο οι ναζί είχαν μετατρέψει σε ναυτικό οχυρό στη Βόρεια Θάλασσα.
Η «Ψηλή Άννα» στο Χέλγκολαντ: Ένας από τους διασημότερους βράχους της Γερμανίας
Mε μια σεμνή τελετή μνήμης, ανήμερα Μεγάλης Παρασκευής, οι κάτοικοι του Χέλγκολαντ (Ελιγολάνδη) στη Βόρεια Θάλασσα τίμησαν σήμερα την επέτειο των 80 χρόνων από τον βομβαρδισμό του μικρού νησιού από 1.000 βρετανικά βομβαρδιστικά στις 18 και 19 Απριλίου του 1945. Αποστολή της Royal Air Force, στην εκπνοή του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ήταν η καταστροφή των ναυτικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων που κατασκεύασαν εκεί οι ναζί του Αδόλφου Χίτλερ μετατρέποντας το μικρό νησί σε φρούριο ειδικά διαμορφωμένο για υποβρύχια και πολεμικά πλοία. Μέσα σε 100 λεπτά περίπου 7.000 βόμβες έπεσαν στο νησί. Οι περίπου 2.000 κάτοικοι έσπευσαν στα καταφύγια για να γλιτώσουν. Στο τέλος των εκτεταμένων βρετανικών βομβαρδισμών στα τέλη Απριλίου του 1945 σχεδόν όλα τα σπίτια είχαν καταστραφεί, ενώ σημαντικός ήταν ο αριθμός θυμάτων και τραυματιών.
Ας σημειωθεί ότι λόγω της στρατιωτικά πολύτιμης γεωγραφικής θέσης του νησιού, έργα οχύρωσης είχαν πραγματοποιηθεί στο νησί των μόλις 4 τετραγωνικών χιλιομέτρων ήδη από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.
H μεγαλύτερη συμβατική έκρηξη στην ιστορία
500.000 τουρίστες τον χρόνο
Ερείπια απόμειναν στο νησί μετά τους απανωτούς βομβαρδισμούς
Οι κάτοικοι του πολύπαθου νησιού, το οποίο τους τελευταίους αιώνες πέρασε από τους Δανούς στους Βρετανούς και εν τέλει στους Γερμανούς το 1890, γύρισαν στην πατρίδα τους το 1952, επτά χρόνια μετά το τέλος του πολέμου, όταν οι Βρετανοί επέστρεψαν το Χέλγκολαντ στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, η οποία είχε ιδρυθεί τρία μόλις χρόνια πριν.
Ελιγολάνδη: ένα ιδιαίτερο γερμανικό νησί
Στις 10 Αυγούστου 1890 η Μεγάλη Βρετανία υπέγραψε με τον Γερμανό Αυτοκράτορα Γουλιέλμο τον ΙΙ την προσχώρηση της νήσου Ελιγολάνδης στη Γερμανία.
Η Ελιγολάνδη αποτελείται ουσιαστικά από δύο μικρά νησιά στη Βόρεια Θάλασσα. Μέχρι και το 1721 τα δύο νησιά συνδέονταν μεταξύ τους με μία λεπτή λωρίδα γης, η οποία όμως καλύφθηκε από τη θάλασσα μια για πάντα μετά από μια μεγάλη καταιγίδα. Η Ελιγολάνδη απέχει πολύ από τις ηπειρωτικές ακτές της Γερμανίας στη Β. Θάλασσα, ωστόσο αποτελεί τμήμα της γερμανικής επικράτειας.
Eλιγολάνδη με αντάλλαγμα τη Ζανζιβάρη
Η Ελιγολάνδη αποτελούσε αποικιακή κτήση της Μεγάλης Βρετανίας μέχρι το 1890. Με τη Συνθήκη της Ελιγολάνδης-Ζανζιβάρης η Μ. Βρετανία συμφώνησε να παραχωρήσει στη Γερμανία το νησί της Βόρειας Θάλασσας με τον όρο η Γερμανία να παύσει να έχει κυριαρχικές αξιώσεις για τη Ζανζιβάρη στην Ανατολική Αφρική.
Από τουριστικό θέρετρο, ναζιστική βάση
Κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου η Ελιγολάνδη γνώρισε μεγάλη δόξα ως αγαπημένο τουριστικό θέρετρο των Γερμανών. Όμως στις αρχές της δεκαετίας του 1930 το ναζιστικό καθεστώς τη μετέτρεψε σε στρατιωτική βάση, επέκτεινε το λιμάνι και ενίσχυσε τα καταφύγια. Πολλά καταφύγια σώζονται μέχρι σήμερα.
Ξανά σε βρετανικά χέρια
Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Κατά τη διάρκεια του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου η Μεγάλη Βρετανία βομβάρδισε το νησί και στη συνέχεια το κατέλαβε. Πολλοί ντόπιοι κάτοικοι αναγκάστηκαν να το εγκαταλείψουν. Με την επιχείρηση «Big Bang» η Μεγάλη Βρετανία ανατίναξε τις ναζιστικές βάσεις της Ελιγολάνδης.
Επιστροφή σε γερμανικά χέρια
Η Μεγάλη Βρετανία χρησιμοποίησε μεταπολεμικά την Ελιγολάνδη ως δική της βάση για στρατιωτικές ασκήσεις, κυρίως ρίψεις εκρηκτικών υλών. Το 1950 δύο γερμανοί φοιτητές από τη Χαϊδελβέργη έφτασαν στο νησί και έκαναν κατάληψη, γεγονός που λειτούργησε ως μοχλός πίεσης προς τη βρετανική κυβέρνηση.
Πολυτελείς διακοπές και φθηνά τσιγάρα
Την 1η Μαρτίου 1952 η Ελιγολάνδη ξανάγινε γερμανική. Ωστόσο διατήρησε κάποια από τα προνόμια που είχε επί βρετανικής κατοχής, όπως για παράδειγμα την εξαίρεση από την καταβολή ΦΠΑ για προϊόντα πολυτελείας αλλά και τσιγάρα. Από το 1962 επίσης ανακηρύχθηκε σε λουτρόπολη (spa) της Βόρειας Θάλασσας, προσελκύοντας κάθε χρόνο τουρίστες από όλο τον κόσμο.
Εκδρομές αυθημερόν
Η συγκοινωνία μέσω φέρι μπόουτ με την ηπειρωτική Γερμανία είναι συχνή. Πολλοί επισκέπτες έρχονται στην Ελιγολάνδη για μονοήμερες εξορμήσεις. Κάνουν τα ψώνια τους από νωρίς το πρωί, απολαμβάνουν το σπάνιας ομορφιάς τοπίο και επιστρέφουν το βράδυ.
«Ψηλή Άννα»
Ο κοκκινωπός βράχος από ψαμμίτη, η «Ψηλή Άννα», όπως είναι γνωστός, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα της Ελιγολάνδης που κόβει την ανάσα. Ο ψαμμίτης είναι το χαρακτηριστικό πέτρωμα του νησιού, το οποίο χρησιμοποιείται συχνά στις κατασκευές. Η Ελιγολάνδη είναι συγχρόνως και σημαντικός βιότοπος, όπου ζουν περίπου 350 είδη αποδημητικών πουλιών.
Οι λευκές φώκιες της Ελιγολάνδης
Εκατοντάδες λευκές φώκιες λιάζονται στις ακτές της νήσου Ντιουν, στο δεύτερο και μικρότερο νησί της Ελιγολάνδης. Θεωρούνται προστατευόμενο είδος και έτσι απαγορεύεται να τις προσεγγίσει κανείς σε ακτίνα μικρότερη των 30 μέτρων.
----------------------------------------------------
80 χρόνια μετά τον βομβαρδισμό τίποτα δεν θυμίζει πια το στρατιωτικό παρελθόν του νησιού. Σήμερα το Χέλγκολαντ των 1.200 κατοίκων είναι δημοφιλής τουριστικός προορισμός, ιδίως τους καλοκαιρινούς μήνες, με εντυπωσιακή χλωρίδα και πανίδα. Κάθε χρόνο επισκέπτονται το νησί σχεδόν 500.000 τουρίστες.
Στέφανος Γεωργακόπουλος
dpa, DLF, NDR, Spiegel,
Η «Ψηλή Άννα» στο Χέλγκολαντ: Ένας από τους διασημότερους βράχους της Γερμανίας
Mε μια σεμνή τελετή μνήμης, ανήμερα Μεγάλης Παρασκευής, οι κάτοικοι του Χέλγκολαντ (Ελιγολάνδη) στη Βόρεια Θάλασσα τίμησαν σήμερα την επέτειο των 80 χρόνων από τον βομβαρδισμό του μικρού νησιού από 1.000 βρετανικά βομβαρδιστικά στις 18 και 19 Απριλίου του 1945. Αποστολή της Royal Air Force, στην εκπνοή του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ήταν η καταστροφή των ναυτικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων που κατασκεύασαν εκεί οι ναζί του Αδόλφου Χίτλερ μετατρέποντας το μικρό νησί σε φρούριο ειδικά διαμορφωμένο για υποβρύχια και πολεμικά πλοία. Μέσα σε 100 λεπτά περίπου 7.000 βόμβες έπεσαν στο νησί. Οι περίπου 2.000 κάτοικοι έσπευσαν στα καταφύγια για να γλιτώσουν. Στο τέλος των εκτεταμένων βρετανικών βομβαρδισμών στα τέλη Απριλίου του 1945 σχεδόν όλα τα σπίτια είχαν καταστραφεί, ενώ σημαντικός ήταν ο αριθμός θυμάτων και τραυματιών.
Ας σημειωθεί ότι λόγω της στρατιωτικά πολύτιμης γεωγραφικής θέσης του νησιού, έργα οχύρωσης είχαν πραγματοποιηθεί στο νησί των μόλις 4 τετραγωνικών χιλιομέτρων ήδη από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.
H μεγαλύτερη συμβατική έκρηξη στην ιστορία
Η έκρηξη στις 18 Απριλίου του 1947 δεν είχε προηγούμενο
«Ήταν σημείο καμπής για το νησί», λέει η Σιμόνε Άρνολντ, διευθύντρια του Μουσείου Χέλγκολαντ. Όταν οι κάτοικοι βγήκαν από το καταφύγιο, αντίκρυσαν εικόνες καταστροφής. Λίγο αργότερα αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους. Τα επόμενα χρόνια οι Βρετανοί χρησιμοποίησαν το νησί ως χώρο για στρατιωτικές ασκήσεις. Στις 18 Απριλίου του 1947 μάλιστα ανατίναξαν ό,τι είχε μείνει από τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις, τα καταφύγια και το στρατιωτικό λιμάνι των ναζί, με εκρηκτικά 7.000 τόνων. Ειδικοί ισχυρίζονται ότι ήταν η μεγαλύτερη έκρηξη χωρίς πυρηνικά στην ιστορία. Η έκρηξη, η οποία έγινε αισθητή ακόμα και στην ηπειρωτική Γερμανία, σε απόσταση περίπου 70 χιλιομέτρων, με τον καπνό να φθάνει σε ύψος 9 χιλιομέτρων περίπου, ισοπέδωσε τις περισσότερες εγκαταστάσεις, δεν κατάφερε ωστόσο να καταστρέψει ολοσχερώς το νησί, όπως περίμεναν πολλοί μετά από μια έκρηξη τέτοιας έντασης.
«Ήταν σημείο καμπής για το νησί», λέει η Σιμόνε Άρνολντ, διευθύντρια του Μουσείου Χέλγκολαντ. Όταν οι κάτοικοι βγήκαν από το καταφύγιο, αντίκρυσαν εικόνες καταστροφής. Λίγο αργότερα αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους. Τα επόμενα χρόνια οι Βρετανοί χρησιμοποίησαν το νησί ως χώρο για στρατιωτικές ασκήσεις. Στις 18 Απριλίου του 1947 μάλιστα ανατίναξαν ό,τι είχε μείνει από τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις, τα καταφύγια και το στρατιωτικό λιμάνι των ναζί, με εκρηκτικά 7.000 τόνων. Ειδικοί ισχυρίζονται ότι ήταν η μεγαλύτερη έκρηξη χωρίς πυρηνικά στην ιστορία. Η έκρηξη, η οποία έγινε αισθητή ακόμα και στην ηπειρωτική Γερμανία, σε απόσταση περίπου 70 χιλιομέτρων, με τον καπνό να φθάνει σε ύψος 9 χιλιομέτρων περίπου, ισοπέδωσε τις περισσότερες εγκαταστάσεις, δεν κατάφερε ωστόσο να καταστρέψει ολοσχερώς το νησί, όπως περίμεναν πολλοί μετά από μια έκρηξη τέτοιας έντασης.
500.000 τουρίστες τον χρόνο
Ερείπια απόμειναν στο νησί μετά τους απανωτούς βομβαρδισμούςΟι κάτοικοι του πολύπαθου νησιού, το οποίο τους τελευταίους αιώνες πέρασε από τους Δανούς στους Βρετανούς και εν τέλει στους Γερμανούς το 1890, γύρισαν στην πατρίδα τους το 1952, επτά χρόνια μετά το τέλος του πολέμου, όταν οι Βρετανοί επέστρεψαν το Χέλγκολαντ στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, η οποία είχε ιδρυθεί τρία μόλις χρόνια πριν.
Ελιγολάνδη: ένα ιδιαίτερο γερμανικό νησί
Στις 10 Αυγούστου 1890 η Μεγάλη Βρετανία υπέγραψε με τον Γερμανό Αυτοκράτορα Γουλιέλμο τον ΙΙ την προσχώρηση της νήσου Ελιγολάνδης στη Γερμανία.
Η Ελιγολάνδη αποτελείται ουσιαστικά από δύο μικρά νησιά στη Βόρεια Θάλασσα. Μέχρι και το 1721 τα δύο νησιά συνδέονταν μεταξύ τους με μία λεπτή λωρίδα γης, η οποία όμως καλύφθηκε από τη θάλασσα μια για πάντα μετά από μια μεγάλη καταιγίδα. Η Ελιγολάνδη απέχει πολύ από τις ηπειρωτικές ακτές της Γερμανίας στη Β. Θάλασσα, ωστόσο αποτελεί τμήμα της γερμανικής επικράτειας.
Eλιγολάνδη με αντάλλαγμα τη Ζανζιβάρη
Η Ελιγολάνδη αποτελούσε αποικιακή κτήση της Μεγάλης Βρετανίας μέχρι το 1890. Με τη Συνθήκη της Ελιγολάνδης-Ζανζιβάρης η Μ. Βρετανία συμφώνησε να παραχωρήσει στη Γερμανία το νησί της Βόρειας Θάλασσας με τον όρο η Γερμανία να παύσει να έχει κυριαρχικές αξιώσεις για τη Ζανζιβάρη στην Ανατολική Αφρική.
Από τουριστικό θέρετρο, ναζιστική βάση
Κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου η Ελιγολάνδη γνώρισε μεγάλη δόξα ως αγαπημένο τουριστικό θέρετρο των Γερμανών. Όμως στις αρχές της δεκαετίας του 1930 το ναζιστικό καθεστώς τη μετέτρεψε σε στρατιωτική βάση, επέκτεινε το λιμάνι και ενίσχυσε τα καταφύγια. Πολλά καταφύγια σώζονται μέχρι σήμερα.
Ξανά σε βρετανικά χέρια
Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Κατά τη διάρκεια του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου η Μεγάλη Βρετανία βομβάρδισε το νησί και στη συνέχεια το κατέλαβε. Πολλοί ντόπιοι κάτοικοι αναγκάστηκαν να το εγκαταλείψουν. Με την επιχείρηση «Big Bang» η Μεγάλη Βρετανία ανατίναξε τις ναζιστικές βάσεις της Ελιγολάνδης.
Επιστροφή σε γερμανικά χέρια
Η Μεγάλη Βρετανία χρησιμοποίησε μεταπολεμικά την Ελιγολάνδη ως δική της βάση για στρατιωτικές ασκήσεις, κυρίως ρίψεις εκρηκτικών υλών. Το 1950 δύο γερμανοί φοιτητές από τη Χαϊδελβέργη έφτασαν στο νησί και έκαναν κατάληψη, γεγονός που λειτούργησε ως μοχλός πίεσης προς τη βρετανική κυβέρνηση.
Πολυτελείς διακοπές και φθηνά τσιγάρα
Την 1η Μαρτίου 1952 η Ελιγολάνδη ξανάγινε γερμανική. Ωστόσο διατήρησε κάποια από τα προνόμια που είχε επί βρετανικής κατοχής, όπως για παράδειγμα την εξαίρεση από την καταβολή ΦΠΑ για προϊόντα πολυτελείας αλλά και τσιγάρα. Από το 1962 επίσης ανακηρύχθηκε σε λουτρόπολη (spa) της Βόρειας Θάλασσας, προσελκύοντας κάθε χρόνο τουρίστες από όλο τον κόσμο.
Εκδρομές αυθημερόν
Η συγκοινωνία μέσω φέρι μπόουτ με την ηπειρωτική Γερμανία είναι συχνή. Πολλοί επισκέπτες έρχονται στην Ελιγολάνδη για μονοήμερες εξορμήσεις. Κάνουν τα ψώνια τους από νωρίς το πρωί, απολαμβάνουν το σπάνιας ομορφιάς τοπίο και επιστρέφουν το βράδυ.
«Ψηλή Άννα»
Ο κοκκινωπός βράχος από ψαμμίτη, η «Ψηλή Άννα», όπως είναι γνωστός, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα της Ελιγολάνδης που κόβει την ανάσα. Ο ψαμμίτης είναι το χαρακτηριστικό πέτρωμα του νησιού, το οποίο χρησιμοποιείται συχνά στις κατασκευές. Η Ελιγολάνδη είναι συγχρόνως και σημαντικός βιότοπος, όπου ζουν περίπου 350 είδη αποδημητικών πουλιών.
Οι λευκές φώκιες της Ελιγολάνδης
Εκατοντάδες λευκές φώκιες λιάζονται στις ακτές της νήσου Ντιουν, στο δεύτερο και μικρότερο νησί της Ελιγολάνδης. Θεωρούνται προστατευόμενο είδος και έτσι απαγορεύεται να τις προσεγγίσει κανείς σε ακτίνα μικρότερη των 30 μέτρων.
----------------------------------------------------
80 χρόνια μετά τον βομβαρδισμό τίποτα δεν θυμίζει πια το στρατιωτικό παρελθόν του νησιού. Σήμερα το Χέλγκολαντ των 1.200 κατοίκων είναι δημοφιλής τουριστικός προορισμός, ιδίως τους καλοκαιρινούς μήνες, με εντυπωσιακή χλωρίδα και πανίδα. Κάθε χρόνο επισκέπτονται το νησί σχεδόν 500.000 τουρίστες.
Στέφανος Γεωργακόπουλος
dpa, DLF, NDR, Spiegel,
Tags
ΕΥΡΩΠΗ