του Κωνσταντίνου Κεπαπτσόγλου*
Η μετακίνηση με ΙΧ στις αστικές περιοχές της χώρας συνήθως καταλήγει στην επίπονη διαδικασία αναζήτησης στάθμευσης στον προορισμό. Πράγματι, στις πόλεις μας, όπου ο χώρος είναι περιορισμένος και δεν υπήρξε ποτέ έγκαιρη πρόνοια για κατάλληλες υποδομές στάθμευσης, η αναζήτηση θέσης στάθμευσης αποτελεί Γολγοθά για τους οδηγούς. Σήμερα στην Ελλάδα κυκλοφορούν περίπου 5,5 εκατομμύρια ΙΧ, τα οποία απαιτούν συνολικά περίπου 144 τ.χλμ. για στάθμευση, επιφάνεια που είναι κοντά σε εκείνη της Μήλου.
Το συνολικό δε μήκος των ΙΧ αυτών αν στοιχηθούν το ένα πίσω από το άλλο είναι 26 χιλιάδες χιλιόμετρα, το οποίο είναι σχεδόν διπλάσιο από την ελληνική ακτογραμμή. Αν αναλογιστούμε δε ότι ένα ΙΧ παραμένει σταθμευμένο για τουλάχιστον το 90% της ημέρας, είναι προφανές ότι η ανάγκη για στάθμευση απαιτεί συστηματικά την κατάληψη πολύτιμου αστικού χώρου, ο οποίος ενίοτε δεν είναι διαθέσιμος.
Η περιορισμένη διαθεσιμότητα στάθμευσης έχει αναπόφευκτα συνέπειες στην κυκλοφορία, στην οδική ασφάλεια και στο περιβάλλον. Η παράνομη στάθμευση αποτελεί την ανεκτή έως και εύκολη λύση για πολλούς συμπολίτες μας, αν και συχνά αποτελεί επικίνδυνη και αντικοινωνική πρακτική. Η δε αναζήτηση θέσης επιβαρύνει την κυκλοφορία και το περιβάλλον, ενώ αποτελεί και χαμένο χρόνο για τους μετακινούμενους.
Βέβαια, θα αντιτείνει κανείς (και ορθά) ότι όταν δεν υπάρχουν αρκετές θέσεις στάθμευσης, οι μετακινούμενοι ενδεχομένως να αποφύγουν να χρησιμοποιήσουν ΙΧ. Δυστυχώς όμως, η ελληνική πραγματικότητα είναι διαφορετική. Οι Έλληνες οδηγοί κατά κανόνα προσδοκούν ότι θα βρουν μια όποια θέση στάθμευσης, νόμιμη ή παράνομη στον προορισμό τους, και σε αυτό συνδράμει η παντελής έλλειψη αστυνόμευσης αλλά και η κουλτούρα της ανοχής της μικροπαραβατικότητας στο δρόμο.
Το ερώτημα είναι τι μπορεί να γίνει. Πρώτα από όλα πρέπει να εξαλειφθεί η παράνομη στάθμευση. Ο περιορισμός της προσδοκίας για εύρεση θέσης στάθμευσης «πάση θυσία» θα συνεισφέρει μεταξύ άλλων και σε λιγότερη χρήση του ΙΧ στις πόλεις μας. Η δε δημιουργία χώρων στάθμευσης εκτός οδού είναι επιθυμητή αλλά ακριβή ως επένδυση και καλώς ή κακώς, η χρήση τέτοιων χώρων δεν μπορεί να είναι δωρεάν. Από εκεί και πέρα, θα πρέπει να διαχειριστούμε τον όποιο διαθέσιμο χώρο, με μέτρα ελεγχόμενης στάθμευσης παρά την οδό, ώστε τελικά να αυξηθεί η λεγόμενη εναλλαγή στάθμευσης (πρακτικά ο αριθμός των ΙΧ που χρησιμοποιούν την ίδια θέση σε μια ημέρα).
Σε κάθε περίπτωση πάντως δεν πρέπει να ξεχνάει κανείς ότι η αύξηση της νόμιμης προσφοράς στάθμευσης προσελκύει ΙΧ, κάτι μη επιθυμητό, ειδικά στα κέντρα των πόλεων. Για τον λόγο αυτό, ειδικά οι θέσεις παρά την οδό θα πρέπει να παρέχονται κατά προτεραιότητα σε αυτούς που κατοικούν στις περιοχές αυτές, η δε χρήση τους από επισκέπτες και εργαζόμενους θα πρέπει να περιορίζεται και να αποθαρρύνεται.
Ένα είναι σε κάθε περίπτωση σίγουρο... ο δημόσιος χώρος είναι λίγος και είναι μάλλον άδικο να τον καταλαμβάνουν ΙΧ αντί για ανθρώπους.
------------------------------------------------------------------------------
*Ο Κωνσταντίνος Κεπαπτσόγλου, είναι καθηγητής ΕΜΠ - ΣΑΤΜ/Τομέας Έργων Υποδομής και Αγροτικής Ανάπτυξης