Στη Γερμανία χιλιάδες πρόσφυγες από τη Συρία έκαναν αίτηση για εθελοντική επιστροφή με τα κίνητρα που προβλέπει ο νόμος. Κι όμως, η κατάσταση στην πατρίδα τους παραμένει κρίσιμη.
Ένα ζευγάρι προσφύγων επιστρέφει στη Συρία και βρίσκει ερείπια
Αυτούς τους αριθμούς θέλει να βλέπει ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ: όπως προκύπτει από τα τελευταία στοιχεία της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Προσφύγων (BAMF), τον περασμένο χρόνο συνολικά 5.976 πρόσφυγες από τη Συρία, γυναίκες και άνδρες, κατέθεσαν αίτηση στις γερμανικές αρχές για εθελοντική επιστροφή στην πατρίδα τους.
Από αυτούς οι 3.678 έχουν ήδη επιστρέψει. Σύμφωνα με τον Ντόμπριντ, επιβεβαιώνεται έτσι η «αλλαγή πολιτικής» στο μεταναστευτικό, την οποία επιδιώκουν ο ίδιος και το κόμμα του, οι συγκυβερνώντες Βαυαροί Χριστιανοκοινωνιστές (CSU).
Ικανοποιημένος εμφανίζεται ο Αλεξάντερ Ντόμπριντ από τις επιστροφές προσφύγων
«Για όποιον δεν έχει προοπτική παραμονής (στη Γερμανία) προβλέπονται μέτρα στοχευμένης στήριξης, ώστε να επιστρέψει εθελοντικά», αναφέρει ο Βαυαρός πολιτικός. Η στήριξη αυτή περιλαμβάνει τα έξοδα για το αεροπορικό εισιτήριο της επιστροφής, καθώς και μία οικονομική βοήθεια ύψους 1.000 ευρώ για κάθε ενήλικο και 500 ευρώ για κάθε ανήλικο τέκνο.
Η υπηρεσία BAMF θεωρεί ότι το μέτρο αποδίδει, καθώς, όπως σημειώνει σε δελτίο τύπου αξιολογώντας τα στοιχεία για το 2025, «συνολικά 16.576 άτομα δέχθηκαν στήριξη για να επιστρέψουν είτε στη χώρα προέλευσης, είτε σε μία τρίτη χώρα που ήταν διατεθειμένη να τους δεχθεί. Ο αριθμός αυτός είναι σημαντικά αυξημένος σε σχέση με τις 10.358 εθελοντικές επιστροφές της προηγούμενης χρονιάς». Για το 2025 οι περισσότερες επιστροφές αφορούν την Τουρκία, τη Συρία, τη Ρωσία, τη Γεωργία και το Ιράκ.
«Άστοχη» η συζήτηση περί επιστροφής;
Μαζικές αφίξεις προσφύγων το καλοκαίρι του 2015 στη Γερμανία μέσω Αυστρίας
Όλα καλά λοιπόν; Ή μήπως είναι «άστοχη» η συζήτηση για επιστροφή σε χώρες που πλήττονται από εμφυλιοπολεμικές καταστάσεις; Αυτό εκτιμά η Ίρις Σβέρντνερ, συμπρόεδρος του γερμανικού Κόμματος της Αριστεράς (Die Linke). Κατά την άποψή της η Γερμανία δεν επιτρέπεται ούτε να απελαύνει πρόσφυγες στις χώρες αυτές, ούτε να παρέχει κίνητρα για να επιστρέψουν εθελοντικά. «Αυτή τη στιγμή είναι απλώς ανάρμοστη κάθε τέτοια συζήτηση», υποστηρίζει.
Από την πλευρά της η Σάντρα Λόρεντς, εκπρόσωπος της ανθρωπιστικής οργάνωσης Johanniter, που πρόσκειται στην Ευαγγελική Εκκλησία και δραστηριοποιείται στη βορειοδυτική Συρία μέσω συνεργαζόμενων ΜΚΟ, αναφέρει στην DW ότι μπορεί να κατανοήσει τους λόγους για τους οποίους κάποιοι άνθρωποι θέλουν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, παρά τα προβλήματα που θα αντιμετωπίσουν εκεί.
«Βλέπουμε και στην Ουκρανία ότι πολλοί άνθρωποι θέλουν να γυρίσουν στα χωριά τους, παρότι συνεχίζονται οι επιθέσεις», λέει. «Είναι απολύτως φυσιολογικό. Αλλά πρέπει να τους είναι ξεκάθαρο, τι πρόκειται να αντιμετωπίσουν. Οι υποδομές έχουν καταστραφεί πλήρως σε πολλές περιοχές της χώρας. Όσοι έχουν παραμείνει αναγκάζονται κάθε τόσο να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, λόγω των συνεχιζόμενων συγκρούσεων».
Προσωρινός καταυλισμός για τους σεισμόπληκτους στο Αφρίν το 2023
Ασφαλώς, τονίζει η Σάντρα Λόρεντς, η κατάσταση που επικρατεί στην πρωτεύουσα Δαμασκό δεν είναι ίδια με τις εντελώς κατεστραμμένες πόλεις, όπως το Χαλέπι ή το Αφρίν. Σε γενικές γραμμές πάντως, η κατάσταση παραμένει κρίσιμη και η ανοικοδόμηση αργεί, συν τοις άλλοις λόγω του καταστροφικού σεισμού που είχε πλήξει τη χώρα το 2023.
«Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι χρειάζονται τροφή, αλλά και στήριξη για να αποκτήσουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό και αξιοπρεπείς συνθήκες στέγασης», λέει η Σάντρα Λόρεντς. «Η κατάσταση στη Συρία δεν είναι η ίδια όπως πριν 14 χρόνια, κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με άλλες χώρες που βρίσκονται σε πόλεμο. Ελπίζω τουλάχιστον οι άνθρωποι αυτοί που επιστρέφουν να έχουν κάνει την έρευνά τους, να έχουν μιλήσει με κάποιον, να έχουν κάποιον γνωστό, στον οποίο μπορούν να καταφύγουν…»
Γερμανική βοήθεια στην ανοικοδόμηση
Εικόνες ερήμωσης στη Χαράστα, προάστειο της ΔαμασκούΕικόνα: Nahla Osman
Η Νάλα Οσμάν ταξίδεψε πρόσφατα στην πατρίδα της, τη Συρία, για να αποκτήσει ίδια αντίληψη των πραγμάτων. Στη Γερμανία η Οσμάν είναι δικηγόρος και αντιπρόεδρος των συρο-γερμανικών συλλόγων που δραστηριοποιούνται στην παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας. Στη Συρία συνοδευόταν από εκπροσώπους του Υπουργείου Αναπτυξιακής Βοήθειας, του Γερμανικού Οργανισμού Διεθνούς Συνεργασίας (GIZ), αλλά και της Αναπτυξιακής Τράπεζας KfW.
Όπως λέει η ίδια «στη Χαράστα, προάστειο της Δαμασκού, δεν υπάρχει ούτε ένα σπίτι κατοικήσιμο. Τουλάχιστον οκτώ στα δέκα σχολεία έχουν καταστραφεί σε όλη τη χώρα. Υπάρχουν ελλείψεις στα πάντα και ιδιαίτερα σε φάρμακα και ιατρικά μηχανήματα».
Κατεστραμμένο νοσοκομείο στο Αφρίν μετά από βομβαρδισμό το 2021
Η συντήρηση και αποκατάσταση των νοσοκομείων αποτελεί προτεραιότητα για τη γερμανική βοήθεια ανοικοδόμησης. Ήδη έχουν υπογραφεί σχετικές συμβάσεις με πέντε νοσοκομεία στη Συρία. Την ίδια στιγμή, η συριακή κυβέρνηση προτείνει να καθιερωθεί η εκμάθηση της γερμανικής γλώσσας στα σχολεία από την πέμπτη Δημοτικού. Κατ' αυτόν τον τρόπο θα είναι πιο εύκολο στο μέλλον να εκπαιδευθούν νέοι γατροί, άνδρες και γυναίκες, που ίσως αργότερα εργαστούν στη Γερμανία.
Όσο για τη συζήτηση περί εθελοντικής επιστροφής, η Νάλα Οσμάν λέει ότι δεν την κατανοεί. «Οι περισσότεροι Σύροι έχουν ενσωματωθεί, μιλούν γερμανικά, έχουν δουλειά», επισημαίνει. «Ασφαλώς πολλοί ονειρεύονται να επιστρέψουν, αλλά όχι με τις συνθήκες που επικρατούν σήμερα». Θεωρεί επίσης ότι είναι κάπως «μονόπλευρη» η αντιμετώπιση του θέματος στη γερμανική κοινή γνώμη. «Όλοι οι Σύροι πρέπει να γυρίσουν πίσω, να πάρουν μια σπάτουλα στο χέρι και να αρχίσουν να ανοικοδομούν τη χώρα. Δεν μπορεί να γίνει συζήτηση έτσι...»
Όλιβερ Πίπερ
Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητριόυ -D.W
Ένα ζευγάρι προσφύγων επιστρέφει στη Συρία και βρίσκει ερείπια
Αυτούς τους αριθμούς θέλει να βλέπει ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ: όπως προκύπτει από τα τελευταία στοιχεία της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Προσφύγων (BAMF), τον περασμένο χρόνο συνολικά 5.976 πρόσφυγες από τη Συρία, γυναίκες και άνδρες, κατέθεσαν αίτηση στις γερμανικές αρχές για εθελοντική επιστροφή στην πατρίδα τους.
Από αυτούς οι 3.678 έχουν ήδη επιστρέψει. Σύμφωνα με τον Ντόμπριντ, επιβεβαιώνεται έτσι η «αλλαγή πολιτικής» στο μεταναστευτικό, την οποία επιδιώκουν ο ίδιος και το κόμμα του, οι συγκυβερνώντες Βαυαροί Χριστιανοκοινωνιστές (CSU).
Ικανοποιημένος εμφανίζεται ο Αλεξάντερ Ντόμπριντ από τις επιστροφές προσφύγων«Για όποιον δεν έχει προοπτική παραμονής (στη Γερμανία) προβλέπονται μέτρα στοχευμένης στήριξης, ώστε να επιστρέψει εθελοντικά», αναφέρει ο Βαυαρός πολιτικός. Η στήριξη αυτή περιλαμβάνει τα έξοδα για το αεροπορικό εισιτήριο της επιστροφής, καθώς και μία οικονομική βοήθεια ύψους 1.000 ευρώ για κάθε ενήλικο και 500 ευρώ για κάθε ανήλικο τέκνο.
Η υπηρεσία BAMF θεωρεί ότι το μέτρο αποδίδει, καθώς, όπως σημειώνει σε δελτίο τύπου αξιολογώντας τα στοιχεία για το 2025, «συνολικά 16.576 άτομα δέχθηκαν στήριξη για να επιστρέψουν είτε στη χώρα προέλευσης, είτε σε μία τρίτη χώρα που ήταν διατεθειμένη να τους δεχθεί. Ο αριθμός αυτός είναι σημαντικά αυξημένος σε σχέση με τις 10.358 εθελοντικές επιστροφές της προηγούμενης χρονιάς». Για το 2025 οι περισσότερες επιστροφές αφορούν την Τουρκία, τη Συρία, τη Ρωσία, τη Γεωργία και το Ιράκ.
«Άστοχη» η συζήτηση περί επιστροφής;
Μαζικές αφίξεις προσφύγων το καλοκαίρι του 2015 στη Γερμανία μέσω ΑυστρίαςΌλα καλά λοιπόν; Ή μήπως είναι «άστοχη» η συζήτηση για επιστροφή σε χώρες που πλήττονται από εμφυλιοπολεμικές καταστάσεις; Αυτό εκτιμά η Ίρις Σβέρντνερ, συμπρόεδρος του γερμανικού Κόμματος της Αριστεράς (Die Linke). Κατά την άποψή της η Γερμανία δεν επιτρέπεται ούτε να απελαύνει πρόσφυγες στις χώρες αυτές, ούτε να παρέχει κίνητρα για να επιστρέψουν εθελοντικά. «Αυτή τη στιγμή είναι απλώς ανάρμοστη κάθε τέτοια συζήτηση», υποστηρίζει.
Από την πλευρά της η Σάντρα Λόρεντς, εκπρόσωπος της ανθρωπιστικής οργάνωσης Johanniter, που πρόσκειται στην Ευαγγελική Εκκλησία και δραστηριοποιείται στη βορειοδυτική Συρία μέσω συνεργαζόμενων ΜΚΟ, αναφέρει στην DW ότι μπορεί να κατανοήσει τους λόγους για τους οποίους κάποιοι άνθρωποι θέλουν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, παρά τα προβλήματα που θα αντιμετωπίσουν εκεί.
«Βλέπουμε και στην Ουκρανία ότι πολλοί άνθρωποι θέλουν να γυρίσουν στα χωριά τους, παρότι συνεχίζονται οι επιθέσεις», λέει. «Είναι απολύτως φυσιολογικό. Αλλά πρέπει να τους είναι ξεκάθαρο, τι πρόκειται να αντιμετωπίσουν. Οι υποδομές έχουν καταστραφεί πλήρως σε πολλές περιοχές της χώρας. Όσοι έχουν παραμείνει αναγκάζονται κάθε τόσο να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, λόγω των συνεχιζόμενων συγκρούσεων».
Προσωρινός καταυλισμός για τους σεισμόπληκτους στο Αφρίν το 2023Ασφαλώς, τονίζει η Σάντρα Λόρεντς, η κατάσταση που επικρατεί στην πρωτεύουσα Δαμασκό δεν είναι ίδια με τις εντελώς κατεστραμμένες πόλεις, όπως το Χαλέπι ή το Αφρίν. Σε γενικές γραμμές πάντως, η κατάσταση παραμένει κρίσιμη και η ανοικοδόμηση αργεί, συν τοις άλλοις λόγω του καταστροφικού σεισμού που είχε πλήξει τη χώρα το 2023.
«Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι χρειάζονται τροφή, αλλά και στήριξη για να αποκτήσουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό και αξιοπρεπείς συνθήκες στέγασης», λέει η Σάντρα Λόρεντς. «Η κατάσταση στη Συρία δεν είναι η ίδια όπως πριν 14 χρόνια, κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με άλλες χώρες που βρίσκονται σε πόλεμο. Ελπίζω τουλάχιστον οι άνθρωποι αυτοί που επιστρέφουν να έχουν κάνει την έρευνά τους, να έχουν μιλήσει με κάποιον, να έχουν κάποιον γνωστό, στον οποίο μπορούν να καταφύγουν…»
Γερμανική βοήθεια στην ανοικοδόμηση
Εικόνες ερήμωσης στη Χαράστα, προάστειο της ΔαμασκούΕικόνα: Nahla OsmanΗ Νάλα Οσμάν ταξίδεψε πρόσφατα στην πατρίδα της, τη Συρία, για να αποκτήσει ίδια αντίληψη των πραγμάτων. Στη Γερμανία η Οσμάν είναι δικηγόρος και αντιπρόεδρος των συρο-γερμανικών συλλόγων που δραστηριοποιούνται στην παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας. Στη Συρία συνοδευόταν από εκπροσώπους του Υπουργείου Αναπτυξιακής Βοήθειας, του Γερμανικού Οργανισμού Διεθνούς Συνεργασίας (GIZ), αλλά και της Αναπτυξιακής Τράπεζας KfW.
Όπως λέει η ίδια «στη Χαράστα, προάστειο της Δαμασκού, δεν υπάρχει ούτε ένα σπίτι κατοικήσιμο. Τουλάχιστον οκτώ στα δέκα σχολεία έχουν καταστραφεί σε όλη τη χώρα. Υπάρχουν ελλείψεις στα πάντα και ιδιαίτερα σε φάρμακα και ιατρικά μηχανήματα».
Κατεστραμμένο νοσοκομείο στο Αφρίν μετά από βομβαρδισμό το 2021Η συντήρηση και αποκατάσταση των νοσοκομείων αποτελεί προτεραιότητα για τη γερμανική βοήθεια ανοικοδόμησης. Ήδη έχουν υπογραφεί σχετικές συμβάσεις με πέντε νοσοκομεία στη Συρία. Την ίδια στιγμή, η συριακή κυβέρνηση προτείνει να καθιερωθεί η εκμάθηση της γερμανικής γλώσσας στα σχολεία από την πέμπτη Δημοτικού. Κατ' αυτόν τον τρόπο θα είναι πιο εύκολο στο μέλλον να εκπαιδευθούν νέοι γατροί, άνδρες και γυναίκες, που ίσως αργότερα εργαστούν στη Γερμανία.
Όσο για τη συζήτηση περί εθελοντικής επιστροφής, η Νάλα Οσμάν λέει ότι δεν την κατανοεί. «Οι περισσότεροι Σύροι έχουν ενσωματωθεί, μιλούν γερμανικά, έχουν δουλειά», επισημαίνει. «Ασφαλώς πολλοί ονειρεύονται να επιστρέψουν, αλλά όχι με τις συνθήκες που επικρατούν σήμερα». Θεωρεί επίσης ότι είναι κάπως «μονόπλευρη» η αντιμετώπιση του θέματος στη γερμανική κοινή γνώμη. «Όλοι οι Σύροι πρέπει να γυρίσουν πίσω, να πάρουν μια σπάτουλα στο χέρι και να αρχίσουν να ανοικοδομούν τη χώρα. Δεν μπορεί να γίνει συζήτηση έτσι...»
Όλιβερ Πίπερ
Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητριόυ -D.W
Tags
ΕΥΡΩΠΗ