Ο γερμανικός Τύπος γράφει για τις γερμανικές αποζημιώσεις σε Έλληνες θύματα ναζιστικών εγκλημάτων
Για τα θύματα της σφαγής του Διστόμου γεννάται μία νέα ελπίδα
Στις 9 Απριλίου το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο της Ιταλίας απεφάνθη πως αλλοδαπά θύματα ναζιστικών εγκλημάτων μπορούν να συνεχίσουν να διεκδικούν τις αξιώσεις τους στην Ιταλία – ακόμα και αν τα εγκλήματα δεν διαπράχθηκαν εκεί. Για την καταβολή αποζημιώσεων μπορεί να κατασχεθεί γερμανική κρατική περιουσία, όπως για παράδειγμα περιουσιακά στοιχεία της Deutsche Bahn που βρίσκονται στην Ιταλία.
Σε σχετικό ρεπορτάζ της η tageszeitung εξηγεί ότι ως εκ τούτου «η Γερμανία μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνη στην Ιταλία για καταβολή αποζημιώσεων σε Έλληνες θύματα των ναζί και τους απογόνους τους. […] Με σειρά αποφάσεων η ιταλική Δικαιοσύνη επιμένει πως σε περιπτώσεις σοβαρών εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων υπερισχύει της κρατικής ασυλίας – θέση που το Συνταγματικό Δικαστήριο επανεπιβεβαίωσε ακόμα και αφ’ ότου το 2012 το Δικαστήριο της ΕΕ έλαβε την αντίθετη στάση κατόπιν προσφυγής της Γερμανίας».
Το 2022 η τότε ιταλική κυβέρνηση υπό τον πρωθυπουργό Μάριο Ντράγκι είχε δημιουργήσει ένα ταμείο περίπου 60 εκατομμυρίων ευρώ για την αποζημίωση θυμάτων από εγκλήματα των ναζί. «Ωστόσο, το ταμείο αυτό καλύπτει μόνο εγκλήματα που διαπράχθηκαν σε ιταλικό έδαφος. Έτσι, οι απόγονοι των θυμάτων της σφαγής στο Δίστομο, οι οποίοι τα προηγούμενα χρόνια είχαν προσφύγει στην Ιταλία ζητώντας αποζημιώσεις από τη Γερμανία, θα έμεναν χωρίς αποζημίωση, παρ’ ότι είχε αναγνωριστεί σχετικό τους δικαίωμα από την ιταλική Δικαιοσύνη». Με τη νέα απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου όμως αυτοί οι άνθρωποι «μπορούν πλέον να συνεχίσουν να προσφεύγουν κατά της Γερμανίας στην Ιταλία».
Κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής η Ελλάδα καταστράφηκε ολοσχερώς και αρχαιολογικοί θησαυροί λεηλατήθηκαν
Το 1997 δικαστήριο στη Λιβαδειά επιδίκασε αποζημίωση ύψους 28 εκατομμυρίων ευρώ σε θύματα ναζιστικών εγκλημάτων. Με αυτόν τον τρόπο είχε ανοίξει στην Ελλάδα ο δρόμος για την καταβολή αποζημιώσεων από το γερμανικό κράτος – και σε περίπτωση που το τελευταίο δεν εκπλήρωνε τις υποχρεώσεις του, υπήρχε η δυνατότητα κατάσχεσης γερμανικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων στην Ελλάδα.
Ωστόσο, η αποζημίωση δεν καταβλήθηκε ποτέ. Όπως εξηγεί η taz, ο λόγος είναι ότι για αυτό «απαιτείται έκδοση σχετικής πράξης από τον Έλληνα υπουργό Δικαιοσύνης, κάτι που κανένας υπουργός δεν έχει πράξει μέχρι σήμερα. Ως εκ τούτου οι απόγονοι των θυμάτων του Διστόμου προσέφυγαν στα ιταλικά δικαστήρια».
Στην Ελλάδα υπάρχουν «150 τοποθεσίες που έχουν αναγνωριστεί ως “μαρτυρικά χωριά”– τοποθεσίες όπου οι ναζί διέπραξαν παρόμοιες θηριωδίες όπως στο Δίστομο. Όλες αυτές οι περιοχές ελπίζουν ότι με την ιταλική απόφαση θα μπορέσουν να διεκδικήσουν τις αποζημιώσεις τους».
Επί του ιδίου ζητήματος το ntv αναφέρει πως «στην Ελλάδα η απόφαση έγινε δεκτή με ικανοποίηση. Ο δήμαρχος Διστόμου, Γιάννης Σταθάς, χαρακτήρισε την εξέλιξη ως "καθοριστική για τον αγώνα των οικογενειών”, […] ενώ ο περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας, Φάνης Σπανός, δήλωσε ικανοποιημένος, τονίζοντας ότι "οι προσπάθειες συνεχίζονται μέχρι την τελική δικαίωση”. Ωστόσο, Έλληνες νομικοί επισημαίνουν πως η διαμάχη δεν έχει λήξει και η διαδικασία εκτέλεσης θα μπορούσε να ανασταλεί εκ νέου – είτε μέσω προσφυγής της Γερμανίας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης είτε μέσω νέας νομοθετικής παρέμβασης της ιταλικής κυβέρνησης».
Στις 9 Απριλίου το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο της Ιταλίας απεφάνθη πως αλλοδαπά θύματα ναζιστικών εγκλημάτων μπορούν να συνεχίσουν να διεκδικούν τις αξιώσεις τους στην Ιταλία – ακόμα και αν τα εγκλήματα δεν διαπράχθηκαν εκεί. Για την καταβολή αποζημιώσεων μπορεί να κατασχεθεί γερμανική κρατική περιουσία, όπως για παράδειγμα περιουσιακά στοιχεία της Deutsche Bahn που βρίσκονται στην Ιταλία.
Σε σχετικό ρεπορτάζ της η tageszeitung εξηγεί ότι ως εκ τούτου «η Γερμανία μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνη στην Ιταλία για καταβολή αποζημιώσεων σε Έλληνες θύματα των ναζί και τους απογόνους τους. […] Με σειρά αποφάσεων η ιταλική Δικαιοσύνη επιμένει πως σε περιπτώσεις σοβαρών εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων υπερισχύει της κρατικής ασυλίας – θέση που το Συνταγματικό Δικαστήριο επανεπιβεβαίωσε ακόμα και αφ’ ότου το 2012 το Δικαστήριο της ΕΕ έλαβε την αντίθετη στάση κατόπιν προσφυγής της Γερμανίας».
Το 2022 η τότε ιταλική κυβέρνηση υπό τον πρωθυπουργό Μάριο Ντράγκι είχε δημιουργήσει ένα ταμείο περίπου 60 εκατομμυρίων ευρώ για την αποζημίωση θυμάτων από εγκλήματα των ναζί. «Ωστόσο, το ταμείο αυτό καλύπτει μόνο εγκλήματα που διαπράχθηκαν σε ιταλικό έδαφος. Έτσι, οι απόγονοι των θυμάτων της σφαγής στο Δίστομο, οι οποίοι τα προηγούμενα χρόνια είχαν προσφύγει στην Ιταλία ζητώντας αποζημιώσεις από τη Γερμανία, θα έμεναν χωρίς αποζημίωση, παρ’ ότι είχε αναγνωριστεί σχετικό τους δικαίωμα από την ιταλική Δικαιοσύνη». Με τη νέα απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου όμως αυτοί οι άνθρωποι «μπορούν πλέον να συνεχίσουν να προσφεύγουν κατά της Γερμανίας στην Ιταλία».
Κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής η Ελλάδα καταστράφηκε ολοσχερώς και αρχαιολογικοί θησαυροί λεηλατήθηκανΤο 1997 δικαστήριο στη Λιβαδειά επιδίκασε αποζημίωση ύψους 28 εκατομμυρίων ευρώ σε θύματα ναζιστικών εγκλημάτων. Με αυτόν τον τρόπο είχε ανοίξει στην Ελλάδα ο δρόμος για την καταβολή αποζημιώσεων από το γερμανικό κράτος – και σε περίπτωση που το τελευταίο δεν εκπλήρωνε τις υποχρεώσεις του, υπήρχε η δυνατότητα κατάσχεσης γερμανικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων στην Ελλάδα.
Ωστόσο, η αποζημίωση δεν καταβλήθηκε ποτέ. Όπως εξηγεί η taz, ο λόγος είναι ότι για αυτό «απαιτείται έκδοση σχετικής πράξης από τον Έλληνα υπουργό Δικαιοσύνης, κάτι που κανένας υπουργός δεν έχει πράξει μέχρι σήμερα. Ως εκ τούτου οι απόγονοι των θυμάτων του Διστόμου προσέφυγαν στα ιταλικά δικαστήρια».
Στην Ελλάδα υπάρχουν «150 τοποθεσίες που έχουν αναγνωριστεί ως “μαρτυρικά χωριά”– τοποθεσίες όπου οι ναζί διέπραξαν παρόμοιες θηριωδίες όπως στο Δίστομο. Όλες αυτές οι περιοχές ελπίζουν ότι με την ιταλική απόφαση θα μπορέσουν να διεκδικήσουν τις αποζημιώσεις τους».
Επί του ιδίου ζητήματος το ntv αναφέρει πως «στην Ελλάδα η απόφαση έγινε δεκτή με ικανοποίηση. Ο δήμαρχος Διστόμου, Γιάννης Σταθάς, χαρακτήρισε την εξέλιξη ως "καθοριστική για τον αγώνα των οικογενειών”, […] ενώ ο περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας, Φάνης Σπανός, δήλωσε ικανοποιημένος, τονίζοντας ότι "οι προσπάθειες συνεχίζονται μέχρι την τελική δικαίωση”. Ωστόσο, Έλληνες νομικοί επισημαίνουν πως η διαμάχη δεν έχει λήξει και η διαδικασία εκτέλεσης θα μπορούσε να ανασταλεί εκ νέου – είτε μέσω προσφυγής της Γερμανίας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης είτε μέσω νέας νομοθετικής παρέμβασης της ιταλικής κυβέρνησης».
Η σφαγή του Διστόμου είναι ένα από τα πολλά ειδεχθή εγκλήματα που διέπραξαν οι ναζί στην Ελλάδα
Όπως επισημαίνει τέλος η taz, «στην Ελλάδα έχασαν τη ζωή τους σχεδόν ένα εκατομμύριο άνθρωποι κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής, η χώρα καταστράφηκε ολοσχερώς και αρχαιολογικοί θησαυροί λεηλατήθηκαν. Η Ελλάδα δεν έχει παραιτηθεί ποτέ από τις απαιτήσεις της για επανορθώσεις από τη Γερμανία. Ψήφισμα όλων των κομμάτων στο ελληνικό κοινοβούλιο στις 17 Απριλίου 2019 ζητά να ληφθούν "όλα τα αναγκαία διπλωματικά και νομικά μέτρα” για την είσπραξη των οφειλόμενων ποσών "μέχρι την πλήρη ικανοποίηση όλων των (ελληνικών) αξιώσεων”. Σύμφωνα με γνωμοδότηση του ελληνικού Ελεγκτικού Συνεδρίου αυτές ανέρχονται σε 309,5 δισεκατομμύρια ευρώ – χωρίς να περιλαμβάνονται οι τόκοι που έχουν συσσωρευτεί έκτοτε».
Όπως επισημαίνει τέλος η taz, «στην Ελλάδα έχασαν τη ζωή τους σχεδόν ένα εκατομμύριο άνθρωποι κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής, η χώρα καταστράφηκε ολοσχερώς και αρχαιολογικοί θησαυροί λεηλατήθηκαν. Η Ελλάδα δεν έχει παραιτηθεί ποτέ από τις απαιτήσεις της για επανορθώσεις από τη Γερμανία. Ψήφισμα όλων των κομμάτων στο ελληνικό κοινοβούλιο στις 17 Απριλίου 2019 ζητά να ληφθούν "όλα τα αναγκαία διπλωματικά και νομικά μέτρα” για την είσπραξη των οφειλόμενων ποσών "μέχρι την πλήρη ικανοποίηση όλων των (ελληνικών) αξιώσεων”. Σύμφωνα με γνωμοδότηση του ελληνικού Ελεγκτικού Συνεδρίου αυτές ανέρχονται σε 309,5 δισεκατομμύρια ευρώ – χωρίς να περιλαμβάνονται οι τόκοι που έχουν συσσωρευτεί έκτοτε».
Γιώργος Πασσάς -D.W