Τα ακραία κλιματικά φαινόμενα στην Ευρώπη έχουν φτάσει σε νέα υψηλά επίπεδα. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παρέχουν πλέον σχεδόν το ήμισυ της ηλεκτρικής ενέργειας της ηπείρου.
Την 1η Ιουλίου 2025 το Παρίσι τέθηκε σε κόκκινο συναγερμό κατά τη διάρκεια ενός σφοδρού καύσωνα που έπληξε μεγάλο μέρος της Ευρώπης
Σχεδόν όλη η Ευρώπη γνώρισε ακραία καιρικά φαινόμενα και υψηλές θερμοκρασίες το 2025. Η ήπειρος επλήγη από πρωτοφανή κύματα καύσωνα, βίωσε τη μεγαλύτερη πυρκαγιά στην ιστορία της και κατέγραψε τις έως τώρα υψηλότερες θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας.
Αυτά είναι τα βασικά ευρήματα της έκθεσης για την Κατάσταση του Κλίματος στην Ευρώπη το 2025, η οποία δημοσιεύεται ετησίως από την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus της ΕΕ και τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό.
«Με τις αυξανόμενες θερμοκρασίες, τις εκτεταμένες πυρκαγιές και την ξηρασία, τα στοιχεία είναι αδιαμφισβήτητα. Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί μελλοντική απειλή, αλλά πραγματικότητα, συνεπώς απαιτείται πιο επείγουσα δράση», δήλωσε η Σαμάνθα Μπέρτζες, στρατηγική επικεφαλής για το κλίμα στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προβλέψεων.
2025: Ρεκόρ ζέστης στην Ευρώπη
Ένα εκατομμύριο εκτάρια καμένης γης
Δασική πυρκαγιά στην πόλη Ουρένσε της Ισπανίας
Το 2025 χαρακτηρίστηκε επίσης από τις πιο ξηρές συνθήκες υγρασίας του εδάφους που έχουν καταγραφεί ποτέ, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερες αποδόσεις καλλιεργειών και να αυξήσει τον κίνδυνο πυρκαγιών.
Συνολικά, το 2025 ήταν μια καταστροφική χρονιά για τις πυρκαγιές στην Ευρώπη, με περισσότερα από ένα εκατομμύριο εκτάρια γης να καίγονται. Η Ελλάδα βίωσε μια από τις πιο σοβαρές δασικές πυρκαγιές των τελευταίων ετών, καθώς ξέσπασαν 50 πυρκαγιές σε 24 ώρες.
Ταυτόχρονα, η ηλιοφάνεια ήταν ένα πλεονέκτημα για την ηλιακή ενέργεια. Όλες οι χώρες της ΕΕ παρουσίασαν ανάπτυξη στο ηλιακό τους δίκτυο.
Άνοδος της στάθμης των θαλασσών
Λιώνουν οι πάγοι, καθώς ανεβαίνει η θερμοκρασία στους ωκεανούς
Η άνοδος της θερμοκρασίας προκαλεί και το λιώσιμο κάποτε παγωμένων περιοχών. Τον Μάρτιο, η Ευρώπη έχασε χιονοκάλυψη περίπου ισοδύναμη με το συνολικό μέγεθος της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Γερμανίας, της Αυστρίας και της Ελβετίας. Οι μεγαλύτερες απώλειες σημειώθηκαν στην Ανατολική Ευρώπη.
Οι παγετώνες υποχώρησαν σχεδόν σε όλη την Ευρώπη, ιδιαίτερα στην Ισλανδία, η οποία κατέγραψε τη δεύτερη μεγαλύτερη ετήσια απώλεια από το 1976. Το παγοκάλυμμα της Γροιλανδίας έχασε περίπου 139 γιγατόνους πάγου. Τα τελευταία 50 χρόνια, η απώλεια πάγων στη Γροιλανδία και την Ανταρκτική έχει οδηγήσει σε άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά τρία εκατοστά. Κάθε επιπλέον εκατοστό εκθέτει περίπου 6 εκατομμύρια ανθρώπους σε παράκτιες πλημμύρες.
ΑΠΕ: Προμηθεύουν το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας
Τα ορυκτά καύσιμα δεν ευθύνονται, ωστόσο, μόνο για αυτά τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Έχουν επίσης αποδειχθεί ένα εξαιρετικά ασταθές αγαθό σε μια εποχή γεωπολιτικής σύγκρουσης. Η Ευρώπη αντέδρασε επενδύοντας στις εγχώριες πηγές ενέργειας, με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας να προμηθεύουν πλέον σχεδόν το ήμισυ της ηλεκτρικής ενέργειας της ηπείρου.
Η αιολική και η ηλιακή ενέργεια ξεπέρασαν το 2025 για πρώτη φορά τα ορυκτά καύσιμα στην ΕΕ, σύμφωνα με την Ember, μια παγκόσμια δεξαμενή σκέψης για την ενέργεια. Η ηλιακή ενέργεια σημείωσε νέο ρεκόρ, συνεισφέροντας περίπου το 13% της ηλεκτρικής ενέργειας. Στην Ουγγαρία, την Κύπρο, την Ελλάδα, την Ισπανία και την Ολλανδία, η ηλιακή ενέργεια αντιπροσώπευε το ένα πέμπτο της ηλεκτρικής ενέργειας κάθε χώρας.
«Η ΕΕ κινείται γρήγορα προς ένα σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας που υποστηρίζεται από την αιολική και την ηλιακή ενέργεια», δήλωσε η Μπέατρις Πέτροβιτς, ανώτερη αναλύτρια ενέργειας στην Ember. «Καθώς η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα τροφοδοτεί την αστάθεια στην παγκόσμια σκηνή, η σημασία της μετάβασης στην καθαρή ενέργεια είναι πιο ξεκάθαρη από ποτέ».
Τζος Άξελροντ
Επιμέλεια: Ιοκάστη Κροντήρη -D.W
Την 1η Ιουλίου 2025 το Παρίσι τέθηκε σε κόκκινο συναγερμό κατά τη διάρκεια ενός σφοδρού καύσωνα που έπληξε μεγάλο μέρος της Ευρώπης
Σχεδόν όλη η Ευρώπη γνώρισε ακραία καιρικά φαινόμενα και υψηλές θερμοκρασίες το 2025. Η ήπειρος επλήγη από πρωτοφανή κύματα καύσωνα, βίωσε τη μεγαλύτερη πυρκαγιά στην ιστορία της και κατέγραψε τις έως τώρα υψηλότερες θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας.
Αυτά είναι τα βασικά ευρήματα της έκθεσης για την Κατάσταση του Κλίματος στην Ευρώπη το 2025, η οποία δημοσιεύεται ετησίως από την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus της ΕΕ και τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό.
«Με τις αυξανόμενες θερμοκρασίες, τις εκτεταμένες πυρκαγιές και την ξηρασία, τα στοιχεία είναι αδιαμφισβήτητα. Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί μελλοντική απειλή, αλλά πραγματικότητα, συνεπώς απαιτείται πιο επείγουσα δράση», δήλωσε η Σαμάνθα Μπέρτζες, στρατηγική επικεφαλής για το κλίμα στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προβλέψεων.
2025: Ρεκόρ ζέστης στην Ευρώπη
Το 2025 η Ευρώπη κατέγραψε πολύ υψηλές θερμοκρασίες
Τουλάχιστον το 95% της Ευρώπης κατέγραψε ετήσιες θερμοκρασίες άνω του μέσου όρου, με το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία και την Ισλανδία να σημειώνουν τη θερμότερη χρονιά τους στην ιστορία. Η Βόρεια Ευρώπη επηρεάστηκε επίσης, με την υποαρκτική περιοχή σε όλη τη Νορβηγία, τη Σουηδία και τη Φινλανδία να πλήττεται από καύσωνες. Η Ισπανία, εν τω μεταξύ, επλήγη από το πιο σφοδρό κύμα καύσωνα από τουλάχιστον το 1975.
Καθώς οι εκπομπές από την καύση άνθρακα, φυσικού αερίου και πετρελαίου προκαλούν αλλαγές στο κλίμα της Γης, η έκθεση διαπίστωσε ότι πέντε από τα 10 θερμότερα χρόνια της ηπείρου έχουν καταγραφεί από το 2019.
Και η τάση δεν περιορίζεται στην ξηρά. Οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας έφτασαν για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά στον υψηλότερο ετήσιο μέσο όρο που έχει καταγραφεί ποτέ. Αυτό απειλεί τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, προκαλώντας μαζική θνησιμότητα και διαταράσσοντας την ισορροπία των τροφικών ιστών.
Οι υψηλές θερμοκρασίες συνοδεύονται επίσης από ανθρώπινο κόστος. Οι θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη στην Ευρώπη έφτασαν σχεδόν τους 63.000 το 2024, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Lancet Countdown, μιας ετήσιας έκθεσης για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η θνησιμότητα έχει αυξηθεί σε σχεδόν το 100% των περιοχών που παρακολουθούνται από το 2014.
«Η Ευρώπη θερμαίνεται δύο φορές πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, με εκτεταμένες επιπτώσεις στην κοινωνικοοικονομική ευημερία και στα οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα», δήλωσε η Σελέστε Σάουλο, γενική γραμματέας του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού.
Τουλάχιστον το 95% της Ευρώπης κατέγραψε ετήσιες θερμοκρασίες άνω του μέσου όρου, με το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία και την Ισλανδία να σημειώνουν τη θερμότερη χρονιά τους στην ιστορία. Η Βόρεια Ευρώπη επηρεάστηκε επίσης, με την υποαρκτική περιοχή σε όλη τη Νορβηγία, τη Σουηδία και τη Φινλανδία να πλήττεται από καύσωνες. Η Ισπανία, εν τω μεταξύ, επλήγη από το πιο σφοδρό κύμα καύσωνα από τουλάχιστον το 1975.
Καθώς οι εκπομπές από την καύση άνθρακα, φυσικού αερίου και πετρελαίου προκαλούν αλλαγές στο κλίμα της Γης, η έκθεση διαπίστωσε ότι πέντε από τα 10 θερμότερα χρόνια της ηπείρου έχουν καταγραφεί από το 2019.
Και η τάση δεν περιορίζεται στην ξηρά. Οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας έφτασαν για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά στον υψηλότερο ετήσιο μέσο όρο που έχει καταγραφεί ποτέ. Αυτό απειλεί τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, προκαλώντας μαζική θνησιμότητα και διαταράσσοντας την ισορροπία των τροφικών ιστών.
Οι υψηλές θερμοκρασίες συνοδεύονται επίσης από ανθρώπινο κόστος. Οι θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη στην Ευρώπη έφτασαν σχεδόν τους 63.000 το 2024, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Lancet Countdown, μιας ετήσιας έκθεσης για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η θνησιμότητα έχει αυξηθεί σε σχεδόν το 100% των περιοχών που παρακολουθούνται από το 2014.
«Η Ευρώπη θερμαίνεται δύο φορές πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, με εκτεταμένες επιπτώσεις στην κοινωνικοοικονομική ευημερία και στα οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα», δήλωσε η Σελέστε Σάουλο, γενική γραμματέας του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού.
Ένα εκατομμύριο εκτάρια καμένης γης
Δασική πυρκαγιά στην πόλη Ουρένσε της ΙσπανίαςΤο 2025 χαρακτηρίστηκε επίσης από τις πιο ξηρές συνθήκες υγρασίας του εδάφους που έχουν καταγραφεί ποτέ, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερες αποδόσεις καλλιεργειών και να αυξήσει τον κίνδυνο πυρκαγιών.
Συνολικά, το 2025 ήταν μια καταστροφική χρονιά για τις πυρκαγιές στην Ευρώπη, με περισσότερα από ένα εκατομμύριο εκτάρια γης να καίγονται. Η Ελλάδα βίωσε μια από τις πιο σοβαρές δασικές πυρκαγιές των τελευταίων ετών, καθώς ξέσπασαν 50 πυρκαγιές σε 24 ώρες.
Ταυτόχρονα, η ηλιοφάνεια ήταν ένα πλεονέκτημα για την ηλιακή ενέργεια. Όλες οι χώρες της ΕΕ παρουσίασαν ανάπτυξη στο ηλιακό τους δίκτυο.
Άνοδος της στάθμης των θαλασσών
Λιώνουν οι πάγοι, καθώς ανεβαίνει η θερμοκρασία στους ωκεανούςΗ άνοδος της θερμοκρασίας προκαλεί και το λιώσιμο κάποτε παγωμένων περιοχών. Τον Μάρτιο, η Ευρώπη έχασε χιονοκάλυψη περίπου ισοδύναμη με το συνολικό μέγεθος της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Γερμανίας, της Αυστρίας και της Ελβετίας. Οι μεγαλύτερες απώλειες σημειώθηκαν στην Ανατολική Ευρώπη.
Οι παγετώνες υποχώρησαν σχεδόν σε όλη την Ευρώπη, ιδιαίτερα στην Ισλανδία, η οποία κατέγραψε τη δεύτερη μεγαλύτερη ετήσια απώλεια από το 1976. Το παγοκάλυμμα της Γροιλανδίας έχασε περίπου 139 γιγατόνους πάγου. Τα τελευταία 50 χρόνια, η απώλεια πάγων στη Γροιλανδία και την Ανταρκτική έχει οδηγήσει σε άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά τρία εκατοστά. Κάθε επιπλέον εκατοστό εκθέτει περίπου 6 εκατομμύρια ανθρώπους σε παράκτιες πλημμύρες.
ΑΠΕ: Προμηθεύουν το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας
Τα ορυκτά καύσιμα δεν ευθύνονται, ωστόσο, μόνο για αυτά τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Έχουν επίσης αποδειχθεί ένα εξαιρετικά ασταθές αγαθό σε μια εποχή γεωπολιτικής σύγκρουσης. Η Ευρώπη αντέδρασε επενδύοντας στις εγχώριες πηγές ενέργειας, με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας να προμηθεύουν πλέον σχεδόν το ήμισυ της ηλεκτρικής ενέργειας της ηπείρου.
Η αιολική και η ηλιακή ενέργεια ξεπέρασαν το 2025 για πρώτη φορά τα ορυκτά καύσιμα στην ΕΕ, σύμφωνα με την Ember, μια παγκόσμια δεξαμενή σκέψης για την ενέργεια. Η ηλιακή ενέργεια σημείωσε νέο ρεκόρ, συνεισφέροντας περίπου το 13% της ηλεκτρικής ενέργειας. Στην Ουγγαρία, την Κύπρο, την Ελλάδα, την Ισπανία και την Ολλανδία, η ηλιακή ενέργεια αντιπροσώπευε το ένα πέμπτο της ηλεκτρικής ενέργειας κάθε χώρας.
«Η ΕΕ κινείται γρήγορα προς ένα σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας που υποστηρίζεται από την αιολική και την ηλιακή ενέργεια», δήλωσε η Μπέατρις Πέτροβιτς, ανώτερη αναλύτρια ενέργειας στην Ember. «Καθώς η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα τροφοδοτεί την αστάθεια στην παγκόσμια σκηνή, η σημασία της μετάβασης στην καθαρή ενέργεια είναι πιο ξεκάθαρη από ποτέ».
Τζος Άξελροντ
Επιμέλεια: Ιοκάστη Κροντήρη -D.W
Tags
ΕΥΡΩΠΗ