Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εξέφρασε για ακόμη μια φορά χθες Τρίτη την αντίθεση της Ουάσιγκτον στην επιβολή από το Ιράν τελών διέλευσης στο στενό του Ορμούζ, ζήτημα που προκαλεί τριβές στις διαπραγματεύσεις τους, όπως και το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας και οι όροι για την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών πόρων.
Παράλληλα, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΔΝΟ), μέρος του συστήματος του ΟΗΕ, έκανε γνωστό πως θέτει σε εφαρμογή σχέδιο για την εσπευσμένη απομάκρυνση κάπου 11.000 ναυτικών που παραμένουν αποκλεισμένοι στον Κόλπο.
Πρόκειται για απτή ένδειξη της έναρξης της διευθέτησης της ένοπλης σύρραξης, που ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς στο Ιράν και στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στη μεγάλη πλειονότητά τους στην Ισλαμική Δημοκρατία και στον Λίβανο.
Την περασμένη εβδομάδα, η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον υπέγραψαν «μνημόνιο κατανόησης», καταρχήν συμφωνία με σκοπό να τερματιστεί ο πόλεμος. Προέβλεπε ιδίως ότι θα άνοιγε ξανά και πλήρως το στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) που καταναλώνεται σε παγκόσμια κλίμακα. Το de facto κλείσιμό του από το Ιράν όταν ξέσπασε ο πόλεμος κλόνισε την παγκόσμια οικονομία και απογείωσε τις τιμές του πετρελαίου.
Διπλωματικό μπαλέτο
Έχει έρθει πλέον η ώρα των διαπραγματεύσεων, με μεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ, για να κλειστεί οριστική συμφωνία εντός προθεσμίας 60 ημερών, ανανεώσιμης αν κριθεί απαραίτητο.
Όμως οι διαφωνίες των δυο πλευρών παραμένουν πελώριες, ξεκινώντας από το στενό του Ορμούζ.
Φθάνοντας στο Αμπού Ντάμπι, στην έναρξη περιοδείας του ως την Πέμπτη σε κράτη του Κόλπου, συμμάχων των ΗΠΑ που μπήκαν στο στόχαστρο των ιρανικών πυραύλων και drones στον πόλεμο, ο κ. Ρούμπιο επέμεινε πως η Ουάσιγκτον δεν θα ανεχτεί διόδια ή τέλη στη «διεθνή» θαλάσσια οδό.
Η ομάδα των ιρανών διαπραγματευτών, με επικεφαλής τον πρόεδρο του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ταξίδεψε στο Ομάν για να συζητήσει ιδίως τη διαχείριση του στενού.
Με κοινή ανακοίνωσή τους το Ομάν και το Ιράν σημείωσαν πως θα μελετήσουν τα «κόστη» των υπηρεσιών που σχετίζονται με τη διαχείριση του στενού τονίζοντας την «εθνική κυριαρχία τους στα χωρικά τους ύδατα».
«Αν δεν υπήρχαν οι πύραυλοι που διαθέτουμε για να αμυνόμαστε, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ θα είχαν ισοπεδώσει το Ιράν, όπως τη Γάζα», είπε από την πλευρά του ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Ισλαμαμπάντ, αποκλείοντας το ενδεχόμενο να τεθεί σε διαπραγμάτευση το οπλοστάσιο αυτό της χώρας του.
Όσον αφορά το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της χώρας, η Τεχεράνη τόνισε χθες πως δεν έχει πρόθεση να επιτρέψει σε επιθεωρητές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) να επιθεωρήσουν εγκαταστάσεις-κλειδιά που βομβαρδίστηκαν από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Αντικρούοντας τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με τον οποίο η Τεχεράνη «αποδέχτηκε πλήρως και απόλυτα» τις επιθεωρήσεις «στο υψηλότερο επίπεδο».
Πλανώνται αμφιβολίες για την τύχη των αποθεμάτων ουρανίου εμπλουτισμένου σε υψηλό βαθμό του Ιράν. Η Τεχεράνη διαψεύδει εδώ και δεκαετίες πως θέλει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, επιμένει όμως ότι είναι δικαίωμά της να έχει πλήρες πολιτικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας.
Το μέτωπο του Λιβάνου
Ο κύκλος των διαπραγματεύσεων που άρχισε το σαββατοκύριακο στην Ελβετία γέννησε ελπίδες πως πράγματι θα υπάρξει διαρκής διευθέτηση της σύγκρουσης και μείωσε την τιμή του βαρελιού του πετρελαίου Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, που έκλεισε με πτώση 1,05% στα 77,08 δολάρια, πολύ μακριά από τα 126 δολάρια όπου είχε φτάσει στον παροξυσμό του πολέμου.
Αυτό εν μέρει αποδίδεται στην προοδευτική επανέναρξη της κυκλοφορίας στο στενό του Ορμούζ. Η υπηρεσία Kpler κατέγραψε τη Δευτέρα ότι έγιναν 37 διελεύσεις πλοίων με πρώτες ύλες.
Πιεζόμενη να βάλει τέλος στον πόλεμο που μείωσε την αγοραστική δύναμη των Αμερικανών, η Ουάσιγκτον έκανε διάφορες χειρονομίες κατευνασμού της Τεχεράνης.
Σε ό,τι αφορά το πετρέλαιο, τον κυριότερο πόρο της Ισλαμικής Δημοκρατίας, «όλες οι συναλλαγές» που αφορούν την παραγωγή, την πώληση και την μεταφορά υδρογονανθράκων ιρανικής προέλευσης «επιτρέπονται ως την 21η Αυγούστου», ανέφερε το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών.
Ωστόσο για την ενδεχόμενη αποδέσμευση ιρανικών πόρων ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας του Ιράν διέψευσε χθες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ κατά τις οποίες πρέπει να χρησιμοποιούν για αγορές προϊόντων «αποκλειστικά από τις ΗΠΑ», χωρίς να αποκλείσει να γίνουν κάποιες αγορές αμερικανικών προϊόντων.
Τα πρώτα 12 δισεκατομμύρια δολάρια που θα αποδεσμευτούν θα διατεθούν για αγορές «ειδών πρώτης ανάγκης και φαρμάκων», είπε ο διοικητής Αμπντουλνασέρ Χεματί.
Προχωρώντας σε ενέργεια με εντελώς συμβολικό χαρακτήρα, η αμερικανική Γερουσία υιοθέτησε χθες ψήφισμα δίχως δεσμευτικό χαρακτήρα που διατάσσει να επιστρέψουν οι αμερικανικές δυνάμεις που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του πολέμου εναντίον του Ιράν.
Προκαλώντας την μήνι του προέδρου Τραμπ, ο οποίος διαβεβαίωσε πως έχει την Ισλαμική Δημοκρατία «στα σχοινιά».
«Ενώ έχω το Ιράν στα ‘σχοινιά’, έτοιμο να πέσει (...) η Γερουσία αποφασίζει να οργανώσει άκαιρη και ανούσια ψηφοφορία σχετικά με την εξουσία να κηρύσσεται πόλεμος», εξεμάνη ο μεγιστάνας μέσω Truth Social.
Στο μέτωπο του Λιβάνου, τα πρώτα πυρά του Ισραήλ από το Σάββατο στο νότιο τμήμα της χώρας σκότωσαν δυο ανθρώπους χθες Τρίτη, σύμφωνα με τις λιβανικές αρχές, ενώ ο ισραηλινός στρατός υποστήριξε πως στοχοποίησε «ένοπλους τρομοκράτες». Η Βηρυτός ανέφερε πως επρόκειτο για δημοτικούς υπαλλήλους που έκαναν έργα.
Η Χεζμπολά, σιιτικό κίνημα προσκείμενο στο Ιράν, κατηγορείται πως έσυρε τον Λίβανο στον πόλεμο στις αρχές Μαρτίου. Οι επιχειρήσεις αντιποίνων του Ισραήλ, που επέβαλε κατοχή σε τμήμα του νότιου Λιβάνου, σκότωσαν πάνω από 4.100 ανθρώπους στη χώρα, σύμφωνα με το λιβανικό υπουργείο Υγείας.
Το κίνημα κατήγγειλε χθες την «κατάφωρη παραβίαση» της κατάπαυσης του πυρός κι απαίτησε την πλήρη αποχώρηση του Ισραήλ από τον Λίβανο με σαφές χρονοδιάγραμμα.
Τα πυρά του στρατού του Ισραήλ καταγράφτηκαν καθώς άρχιζε στην Ουάσιγκτον ο πέμπτος κύκλος των απευθείας διαπραγματεύσεων των κυβερνήσεων του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου και του προέδρου Ζοζέφ Αούν, τις οποίες καταγγέλλει η Χεζμπολά.