Με συμμετοχή επιστημόνων, ακαδημαϊκών, εκπροσώπων θεσμών, της αυτοδιοίκησης και της κοινωνίας των πολιτών ολοκληρώθηκε χθες το διήμερο Forum του Satellite Event του New European Bauhaus Festival που φιλοξενεί ο Δήμος Ιωαννιτών, επιβεβαιώνοντας τον πρωταγωνιστικό ρόλο που διεκδικεί η πόλη στον ευρωπαϊκό διάλογο για τη βιωσιμότητα, την κλιματική ουδετερότητα, την πολιτιστική κληρονομιά και την ποιότητα ζωής.
Για δύο συνεχόμενες ημέρες, τα Ιωάννινα μετατράπηκαν σε ένα ανοιχτό εργαστήριο ιδεών και ανταλλαγής γνώσης. Δεκάδες εισηγητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό παρουσίασαν εμπειρίες, καλές πρακτικές και καινοτόμες προσεγγίσεις για τον σχεδιασμό πόλεων πιο ανθρώπινων, πιο πράσινων, πιο ανθεκτικών και πιο συμπεριληπτικών.
Η δεύτερη ημέρα του Forum ήταν αφιερωμένη σε ζητήματα που αφορούν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών και το μέλλον των τοπικών κοινωνιών, ξεκινώντας από το φυσικό περιβάλλον του λεκανοπεδίου των Ιωαννίνων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι συζητήσεις για τα κριτήρια κατοίκησης και την ποιότητα του τοπικού περιβάλλοντος, καθώς και ο διάλογος για τη σχέση της πόλης με τη λίμνη Παμβώτιδα, με τους ομιλητές να αναδεικνύουν την ανάγκη μιας νέας προσέγγισης που θα αντιμετωπίζει τη λίμνη όχι ως ένα στοιχείο του τοπίου αλλά ως αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής και της ταυτότητας της πόλης.
Ξεχωριστές παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν και γύρω από τις πράσινες υποδομές, με επιστήμονες του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων να αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο του αστικού πρασίνου στη βελτίωση της δημόσιας υγείας, της ανθεκτικότητας των πόλεων και της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
Στην ενότητα για την αρχιτεκτονική και την υλικότητα, παρουσιάστηκαν σύγχρονες προσεγγίσεις για τη δημιουργία κτιρίων φιλικών προς το περιβάλλον και τον άνθρωπο, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σημασία της κοινωνικής κατοικίας, των βιώσιμων υλικών και της αξιοποίησης της παραδοσιακής γνώσης και των τοπικών τεχνικών ως εργαλείων για την αντιμετώπιση σύγχρονων προκλήσεων.
Σημαντικές ήταν οι τοποθετήσεις γύρω από τη σύνδεση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη συλλογική μνήμη, την κοινωνική ανθεκτικότητα και την αναπτυξιακή προοπτική των πόλεων. Οι εισηγητές ανέδειξαν τη σημασία της προστασίας και επανάχρησης του ιστορικού αποθέματος, όχι μόνο ως στοιχείου πολιτισμού αλλά και ως παράγοντα κοινωνικής συνοχής και βιώσιμης ανάπτυξης.
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτέλεσε η ενότητα για τους αστικούς μετασχηματισμούς μέσα από την τέχνη. Μέσα από παραδείγματα από την Ελλάδα και το εξωτερικό αναδείχθηκε ο τρόπος με τον οποίο η τέχνη μπορεί να ανανοηματοδοτήσει τον δημόσιο χώρο, να ενισχύσει τη συμμετοχή των πολιτών και να δημιουργήσει νέες σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους και την πόλη τους.
Η συζήτηση επεκτάθηκε και σε ζητήματα δημόσιας υγείας, προσβασιμότητας, κινητικότητας, κλιματικής παιδείας και βιώσιμου τουρισμού. Κοινό συμπέρασμα αποτέλεσε η ανάγκη οι δημόσιοι χώροι να σχεδιάζονται με επίκεντρο τον άνθρωπο, ώστε να είναι ασφαλείς, προσβάσιμοι, υγιείς και λειτουργικοί για όλους.
Κατά την απογευματινή ενότητα για την οικονομική βιωσιμότητα και την κοινωνική συνοχή, αναλύθηκαν ζητήματα χρηματοδότησης της πράσινης μετάβασης, συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών, ψηφιακού μετασχηματισμού και ανάπτυξης νέων οικονομικών μοντέλων που μπορούν να υποστηρίξουν πιο βιώσιμες και ανθεκτικές πόλεις.
Κλείνοντας τις εργασίες του Forum, ο δήμαρχος Ιωαννίνων Θωμάς Μπέγκας χαρακτήρισε το διήμερο ως μια μοναδική εμπειρία συμπυκνωμένης γνώσης και ουσιαστικού διαλόγου.

«Νομίζω ότι τα καταφέραμε. Είχαμε δύο ημέρες γεμάτες γνώση, εξαιρετικές συζητήσεις και ανταλλαγή απόψεων. Το μεγάλο ζητούμενο τώρα είναι αυτή η γνώση να περάσει στην κοινωνία και να συμβάλει σε μια σταδιακή αλλαγή κουλτούρας. Να γίνει κτήμα όλων μας η ανάγκη να σκεφτόμαστε διαφορετικά για το μέλλον των πόλεών μας, για το περιβάλλον και για την ποιότητα ζωής», τόνισε.
Ο δήμαρχος υπογράμμισε ότι η συμμετοχή των Ιωαννίνων στο δίκτυο του New European Bauhaus αποτελεί μια στρατηγική επιλογή με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η οποία ήδη αποδίδει σημαντικά αποτελέσματα για την εξωστρέφεια της πόλης και τη σύνδεσή της με ευρωπαϊκά δίκτυα συνεργασίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ειδική σύμβουλό του, αρχιτέκτονα μηχανικό Έλενα Σιόντη, η οποία υπήρξε η εμπνεύστρια της ένταξης του Δήμου Ιωαννιτών στην κοινότητα του New European Bauhaus και της διοργάνωσης του Satellite Event στα Ιωάννινα.
«Είναι μια εξαιρετικά εξωστρεφής διοργάνωση, όπως ακριβώς ταιριάζει στα Γιάννινα. Μέσα από συνέργειες, συνεργασίες και τη συμμετοχή μας στα ευρωπαϊκά δίκτυα μπορούμε να διεκδικήσουμε περισσότερα για την πόλη μας. Το μεγάλο στοίχημα είναι να περάσουμε από τις ιδέες στην πράξη και να καταφέρουμε στο πεδίο να κάνουμε τις πόλεις μας πιο ανθρώπινες, πιο βιώσιμες, πιο ανθεκτικές και πιο πράσινες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Για δύο συνεχόμενες ημέρες, τα Ιωάννινα μετατράπηκαν σε ένα ανοιχτό εργαστήριο ιδεών και ανταλλαγής γνώσης. Δεκάδες εισηγητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό παρουσίασαν εμπειρίες, καλές πρακτικές και καινοτόμες προσεγγίσεις για τον σχεδιασμό πόλεων πιο ανθρώπινων, πιο πράσινων, πιο ανθεκτικών και πιο συμπεριληπτικών.
Η δεύτερη ημέρα του Forum ήταν αφιερωμένη σε ζητήματα που αφορούν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών και το μέλλον των τοπικών κοινωνιών, ξεκινώντας από το φυσικό περιβάλλον του λεκανοπεδίου των Ιωαννίνων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι συζητήσεις για τα κριτήρια κατοίκησης και την ποιότητα του τοπικού περιβάλλοντος, καθώς και ο διάλογος για τη σχέση της πόλης με τη λίμνη Παμβώτιδα, με τους ομιλητές να αναδεικνύουν την ανάγκη μιας νέας προσέγγισης που θα αντιμετωπίζει τη λίμνη όχι ως ένα στοιχείο του τοπίου αλλά ως αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής και της ταυτότητας της πόλης.
Ξεχωριστές παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν και γύρω από τις πράσινες υποδομές, με επιστήμονες του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων να αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο του αστικού πρασίνου στη βελτίωση της δημόσιας υγείας, της ανθεκτικότητας των πόλεων και της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
Στην ενότητα για την αρχιτεκτονική και την υλικότητα, παρουσιάστηκαν σύγχρονες προσεγγίσεις για τη δημιουργία κτιρίων φιλικών προς το περιβάλλον και τον άνθρωπο, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σημασία της κοινωνικής κατοικίας, των βιώσιμων υλικών και της αξιοποίησης της παραδοσιακής γνώσης και των τοπικών τεχνικών ως εργαλείων για την αντιμετώπιση σύγχρονων προκλήσεων.
Σημαντικές ήταν οι τοποθετήσεις γύρω από τη σύνδεση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη συλλογική μνήμη, την κοινωνική ανθεκτικότητα και την αναπτυξιακή προοπτική των πόλεων. Οι εισηγητές ανέδειξαν τη σημασία της προστασίας και επανάχρησης του ιστορικού αποθέματος, όχι μόνο ως στοιχείου πολιτισμού αλλά και ως παράγοντα κοινωνικής συνοχής και βιώσιμης ανάπτυξης.
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτέλεσε η ενότητα για τους αστικούς μετασχηματισμούς μέσα από την τέχνη. Μέσα από παραδείγματα από την Ελλάδα και το εξωτερικό αναδείχθηκε ο τρόπος με τον οποίο η τέχνη μπορεί να ανανοηματοδοτήσει τον δημόσιο χώρο, να ενισχύσει τη συμμετοχή των πολιτών και να δημιουργήσει νέες σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους και την πόλη τους.
Η συζήτηση επεκτάθηκε και σε ζητήματα δημόσιας υγείας, προσβασιμότητας, κινητικότητας, κλιματικής παιδείας και βιώσιμου τουρισμού. Κοινό συμπέρασμα αποτέλεσε η ανάγκη οι δημόσιοι χώροι να σχεδιάζονται με επίκεντρο τον άνθρωπο, ώστε να είναι ασφαλείς, προσβάσιμοι, υγιείς και λειτουργικοί για όλους.
Κατά την απογευματινή ενότητα για την οικονομική βιωσιμότητα και την κοινωνική συνοχή, αναλύθηκαν ζητήματα χρηματοδότησης της πράσινης μετάβασης, συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών, ψηφιακού μετασχηματισμού και ανάπτυξης νέων οικονομικών μοντέλων που μπορούν να υποστηρίξουν πιο βιώσιμες και ανθεκτικές πόλεις.
Κλείνοντας τις εργασίες του Forum, ο δήμαρχος Ιωαννίνων Θωμάς Μπέγκας χαρακτήρισε το διήμερο ως μια μοναδική εμπειρία συμπυκνωμένης γνώσης και ουσιαστικού διαλόγου.

«Νομίζω ότι τα καταφέραμε. Είχαμε δύο ημέρες γεμάτες γνώση, εξαιρετικές συζητήσεις και ανταλλαγή απόψεων. Το μεγάλο ζητούμενο τώρα είναι αυτή η γνώση να περάσει στην κοινωνία και να συμβάλει σε μια σταδιακή αλλαγή κουλτούρας. Να γίνει κτήμα όλων μας η ανάγκη να σκεφτόμαστε διαφορετικά για το μέλλον των πόλεών μας, για το περιβάλλον και για την ποιότητα ζωής», τόνισε.
Ο δήμαρχος υπογράμμισε ότι η συμμετοχή των Ιωαννίνων στο δίκτυο του New European Bauhaus αποτελεί μια στρατηγική επιλογή με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η οποία ήδη αποδίδει σημαντικά αποτελέσματα για την εξωστρέφεια της πόλης και τη σύνδεσή της με ευρωπαϊκά δίκτυα συνεργασίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ειδική σύμβουλό του, αρχιτέκτονα μηχανικό Έλενα Σιόντη, η οποία υπήρξε η εμπνεύστρια της ένταξης του Δήμου Ιωαννιτών στην κοινότητα του New European Bauhaus και της διοργάνωσης του Satellite Event στα Ιωάννινα.
«Είναι μια εξαιρετικά εξωστρεφής διοργάνωση, όπως ακριβώς ταιριάζει στα Γιάννινα. Μέσα από συνέργειες, συνεργασίες και τη συμμετοχή μας στα ευρωπαϊκά δίκτυα μπορούμε να διεκδικήσουμε περισσότερα για την πόλη μας. Το μεγάλο στοίχημα είναι να περάσουμε από τις ιδέες στην πράξη και να καταφέρουμε στο πεδίο να κάνουμε τις πόλεις μας πιο ανθρώπινες, πιο βιώσιμες, πιο ανθεκτικές και πιο πράσινες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
