Με αύρα θαλασσινή συνεχίζεται έως τις 31/8 η έκθεση «Θάλασσα μνήμη: χαρακτικά ηχοτοπία» στο Αρχαιολογικό Μουσείο Νικόπολης στην Πρέβεζα. Η θάλασσα ως συλλογικό ασυνείδητο, πεδίο πολιτιστικής ώσμωσης, αλλά και δομικό στοιχείο της ανθρώπινης φύσης, εκφράζεται με καθαρές ή υπαινικτικές χαράξεις μέσα από το έργο 25 Νεοελλήνων καλλιτεχνών. Η έκθεση, σε σύλληψη και επιμέλεια της Χαράς Σαΐτη, τελεί υπό την αιγίδα και με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού στο πλαίσιο του προγράμματος «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός».
Πρόκειται για μια πολυαισθητηριακή εμπειρία θέασης, όπου χαρακτικά έργα ενσωματώνονται μέσα στο μουσειακό περιβάλλον για να συνομιλήσουν μεταξύ τους, να ανταποκριθούν στο καλέσματα μνήμης των αρχαιολογικών εκθεμάτων και να ταξιδέψουν στον χώρο και στον χρόνο ακολουθώντας ηχητικά μονοπάτια. Μια ευκαιρία να ξαναδιαβαστούν οι κλασικοί «δάσκαλοι» της τέχνης, να επισημανθούν απρόσμενες κι άλλο τόσο εύγλωττες εκλεκτικές συγγένειες, να συμφιλιωθεί η τεχνολογία με την τέχνη και τα μουσειακά στερεότυπα με την ενεργητική, διαδραστική ανταπόκριση του κοινού.
«Όταν είδα τη θεματική του ΥΠΠΟ για το πρόγραμμα ‘Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός' που ζητούσε μια εις βάθος διερεύνηση της φύσης του ανθρώπου, αμέσως το μυαλό μου πήγε στη θάλασσα. 'Αλλωστε, έχω επιλέξει να ζω πλάι στη θάλασσα αφήνοντας πίσω μου την πρωτεύουσα εδώ και μερικές δεκαετίες. Έτσι επέλεξα τη θάλασσα για ακόμα μια φορά να την ταξιδέψω ως μνήμη συμπαντική, καθώς είναι συνυφασμένη με τον πολιτισμό, τον μύθο, τον μόχθο, το συλλογικό μας ασυνείδητο. Η θάλασσα αυτή τη φορά αναδύθηκε ως πολιτισμικό τοπίο και μεταμορφώθηκε τελικά σε εμπειρία αυτογνωσίας», δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Χαρά Σαΐτη, η σχέση της οποίας με τη χαρακτική πάει πίσω στα φοιτητικά της χρόνια. «Τότε που ανίκανη να την καταλάβω, ένιωθα να με καταπιέζει με τους κανόνες της τεχνικής. Πολύ αργότερα, μια σπουδαία χαράκτρια, η Ρένα Ανούση-Ηλία, που υπήρξε μαθήτρια του περίφημου Γ. Κεφαλληνού, κατάφερε να σπάσει τις αναστολές και να μου δείξει ότι μπορούσα να ακολουθήσω το δικό μου ‘ντουέντε', το τραγούδι της καρδιάς μου δηλαδή, και μάλιστα να το εκφράσω με χίλια-μύρια χαρακτικά μέσα», προσθέτει.
Μελετώντας την νεοελληνική χαρακτική, η ίδια άρχισε να βλέπει απρόσμενες εκλεκτικές συγγένειες μεταξύ καλλιτεχνών, παρά την τεχνοτροπική απόσταση μεταξύ τους. «Σκέφθηκα τι θα γινόταν να βάλω τα έργα στον ίδιο χώρο για να συνομιλήσουν μεταξύ τους. Τον Τάσσο με τον Φώτη Βάρθη και τον Χατζηκυριάκο Γκίκα με τη Βασιλική Κολιπέτσα. Η πρόθεσή μου ήταν μια φρέσκια ανάγνωση σε μια τέχνη που θεωρείται έως σήμερα περισσότερο ‘κλασική'. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Νικόπολης είναι ένα μοντέρνο μουσείο με σαφείς αναφορές στη θάλασσα. Δεν άργησε να σχηματίζεται στο μυαλό μου μια ‘τρελή' ιδέα: να ενσωματωθούν τα έργα μέσα στο μουσειακό περιβάλλον όπου θα λειτουργούν διαδραστικά με την συναρμογή ήχου και μουσικής. Ο θεατής θα είναι εκείνος που θα χαράζει τη δική του πορεία μέσα στον εκθεσιακό χώρο, επιλέγοντας να ακολουθήσει ηχητικά μονοπάτια», τονίζει η επιμελήτρια στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Η έκθεση είναι διαδραστική και θέλει τον επισκέπτη δημιουργό και όχι παθητικό δέκτη, αλλά και την εμπειρία θέασης πολυαισθητηριακή και βιωματική. Έτσι ο ίδιος ο θεατής μπορεί να «χαράξει» την πορεία του μέσα στον εκθεσιακό και μουσειακό χώρο, ακολουθώντας τα ανάλογα ηχητικά μονοπάτια, που λειτουργούν ως άυλοι συνδετικοί και αφηγηματικοί άξονες μεταξύ των χαρακτικών έργων. Με μια απλή ψηφιακή εφαρμογή μπορεί κανείς να «διαβάσει» με το κινητό του ένα QR CODE, που θα τον οδηγήσει στο έργο που θα επιλέξει να δει. Σε αυτό το ταξίδι χαρακτικά έργα διαφορετικών ιστορικών περιόδων και καλλιτεχνικών προσεγγίσεων για πρώτη φορά συνυπάρχουν και αλληλεπιδρούν δυναμικά στον ίδιο χώρο. Γόνιμοι διάλογοι μεταξύ «δασκάλων» της νεοελληνικής χαρακτικής με σύγχρονους καλλιτέχνες και απρόσμενες εκλεκτικές συγγένειες πέρα από την τεχνοτροπική, την εννοιολογική ή την χρονολογική συνάφεια των έργων, μεταμορφώνουν την έκθεση σε ένα ενδιαφέρον τεχνοϊστορικό πεδίο που ξαναδιαβάζει με φρέσκια ματιά την τέχνη της νεοελληνικής χαρακτικής.
Στην έκθεση συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Τάσσος (Αλεβίζος), Αλεξοπούλου Γιάννα, Ρένα Ανούση-Ηλία, Φώτης Βάρθης, 'Αλκης Βολιώτης, Γιάννης Βρακάς, Βασιλική Κολιπέτσα, 'Αρια Κομιανού, Μιχάλης Κότσαρης, Δήμητρα Κουμαντάκη, Χριστίνα Μακροπούλου, Αριστείδης Πατσόγλου, Μιλτιάδης Πεταλάς, Μάριος Πράσινος, Πάρις Πρέκας, Ιωάννα Ροδοπούλου-Καραγκούνη, Χαρά Σαΐτη, Βαρβάρα Σιδέρη, Δημήτρης Σκλαβενίτης, Τάκις (Παναγιώτης Βασιλάκης), Ζαν Τσάμης, Νίκος Χατζηκυριάκος - Γκίκας, Θεόδωρος Χίος, Τζων Χριστοφόρου.
Τα έργα προέρχονται από τη συλλογή Δημήτρη Φατούρου και 'Αννας Αλμπουκέρκ, τη συλλογή Ξενοφώντα Γράψα και άλλες ιδιωτικές συλλογές.