Οι εορτασμοί για τα 150 χρόνια του Φεστιβάλ Μπαϊρόιτ αναζωπυρώνουν τη συζήτηση για τον αντισημιτισμό στη Γερμανία αλλά και τους δεσμούς του θεσμού με τους Ναζί.
Ο Βάγκνερ, ο Χίτλερ και το Μπαϊρόιτ
Ο Ρίχαρντ Βάγκνερ, δημιουργός του φεστιβάλ το 1876, υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους μεταρρυθμιστές της όπερας, αλλά και δηλωμένος αντισημίτης. Ήδη από το 1850 είχε δημοσιεύσει κείμενο εναντίον των Εβραίων, υποστηρίζοντας ότι δεν διέθεταν αυθεντική καλλιτεχνική ταυτότητα. Σύμφωνα με τον διευθυντή του «Μουσείου Ρίχαρντ Βάγκνερ», Σβεν Φρίντριχ, «υπάρχει πάντα ένα αντισημιτικό υπόβαθρο στο Μπαϊρόιτ».
Η σχέση του φεστιβάλ με το ναζιστικό καθεστώς υπήρξε ιδιαίτερα στενή. Ο Αδόλφος Χίτλερ θεωρούσε την όπερα «Ριέντσι», την οποία οι περισσότεροι ιστορικοί χαρακτηρίζουν ως «την αγαπημένη του», έργο με ιδιαίτερο συμβολισμό. Ο ίδιος διατηρούσε στενή σχέση με την οικογένεια Βάγκνερ και επισκεπτόταν συχνά τη βίλα τους στο Μπαϊρόιτ, ενώ ιστορικοί έχουν χαρακτηρίσει το φεστιβάλ ως το «αυλικό θέατρο» του Χίτλερ. Οι Εθνικοσοσιαλιστές χρησιμοποίησαν τη μουσική του Βάγκνερ στην προπαγάνδα τους ακόμη και στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, ενώ οι «Αρχιτραγουδιστές της Νυρεμβέργης» ανέβαιναν κάθε χρόνο στη σκηνή πριν από τα συνέδρια του ναζιστικού κόμματος.
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μέλη της οικογένειας Βάγκνερ πέρασαν από τη λεγόμενη διαδικασία «απο-ναζιστικοποίησης» και το φεστιβάλ επιχείρησε σταδιακά να απομακρυνθεί από το σκοτεινό παρελθόν του.
Ωστόσο, ακόμη και σήμερα πολλοί θεωρούν ότι η ιστορική αυτοκριτική δεν είναι επαρκής. Χαρακτηριστική είναι η κριτική για την πρώτη παρουσίαση της «Ριέντσι» στο Μπαϊρόιτ, ακριβώς στην επέτειο των 150 χρόνων, μια επιλογή που αρκετοί χαρακτήρισαν ιστορικά ατυχή λόγω του ιδιαίτερου συμβολισμού που έχει το έργο στην ιστορία του Εθνικοσοσιαλισμού.
Γκάμπι Ρόιχερ
Επιμέλεια: Χρύσα Βαχτσεβάνου -D.W
Η σχέση του Bάγκνερ και του φεστιβάλ με τους Ναζί υπήρξε ιδιαίτερα στενή
Το Φεστιβάλ του Μπαϊρόιτ συμπληρώνει φέτος 150 χρόνια ιστορίας. Ωστόσο, οι εορτασμοί συνοδεύονται από έντονη κριτική για τον τρόπο με τον οποίο ο θεσμός εξακολουθεί να διαχειρίζεται το ναζιστικό παρελθόν και την αντισημιτική κληρονομιά του ιδρυτή του, Ρίχαρντ Βάγκνερ.
Αφορμή για τη νέα αντιπαράθεση στάθηκε η πρόσκληση προς τον Εβραίο δημοσιογράφο και συγγραφέα Μισέλ Φρίντμαν να μιλήσει για τον αντισημιτισμό του Βάγκνερ.
Η πρόσκληση ανακλήθηκε αιφνιδίως, ωστόσο επανήλθε έπειτα από αντιδράσεις. Τα γερμανικά μέσα κάνουν λόγο για «τη διαρκή επιθυμία των Γερμανών να απαλλαγούν από το βάρος της ίδιας τους της ιστορίας».
Το Φεστιβάλ του Μπαϊρόιτ συμπληρώνει φέτος 150 χρόνια ιστορίας. Ωστόσο, οι εορτασμοί συνοδεύονται από έντονη κριτική για τον τρόπο με τον οποίο ο θεσμός εξακολουθεί να διαχειρίζεται το ναζιστικό παρελθόν και την αντισημιτική κληρονομιά του ιδρυτή του, Ρίχαρντ Βάγκνερ.
Αφορμή για τη νέα αντιπαράθεση στάθηκε η πρόσκληση προς τον Εβραίο δημοσιογράφο και συγγραφέα Μισέλ Φρίντμαν να μιλήσει για τον αντισημιτισμό του Βάγκνερ.
Η πρόσκληση ανακλήθηκε αιφνιδίως, ωστόσο επανήλθε έπειτα από αντιδράσεις. Τα γερμανικά μέσα κάνουν λόγο για «τη διαρκή επιθυμία των Γερμανών να απαλλαγούν από το βάρος της ίδιας τους της ιστορίας».
Ο Βάγκνερ, ο Χίτλερ και το Μπαϊρόιτ
Ο Ρίχαρντ Βάγκνερ, δημιουργός του φεστιβάλ το 1876, υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους μεταρρυθμιστές της όπερας, αλλά και δηλωμένος αντισημίτης. Ήδη από το 1850 είχε δημοσιεύσει κείμενο εναντίον των Εβραίων, υποστηρίζοντας ότι δεν διέθεταν αυθεντική καλλιτεχνική ταυτότητα. Σύμφωνα με τον διευθυντή του «Μουσείου Ρίχαρντ Βάγκνερ», Σβεν Φρίντριχ, «υπάρχει πάντα ένα αντισημιτικό υπόβαθρο στο Μπαϊρόιτ».
Η Καταρίνα Βάγκνερ είναι από το 2015 καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ Μπαϊρόιτ
Η σχέση του φεστιβάλ με το ναζιστικό καθεστώς υπήρξε ιδιαίτερα στενή. Ο Αδόλφος Χίτλερ θεωρούσε την όπερα «Ριέντσι», την οποία οι περισσότεροι ιστορικοί χαρακτηρίζουν ως «την αγαπημένη του», έργο με ιδιαίτερο συμβολισμό. Ο ίδιος διατηρούσε στενή σχέση με την οικογένεια Βάγκνερ και επισκεπτόταν συχνά τη βίλα τους στο Μπαϊρόιτ, ενώ ιστορικοί έχουν χαρακτηρίσει το φεστιβάλ ως το «αυλικό θέατρο» του Χίτλερ. Οι Εθνικοσοσιαλιστές χρησιμοποίησαν τη μουσική του Βάγκνερ στην προπαγάνδα τους ακόμη και στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, ενώ οι «Αρχιτραγουδιστές της Νυρεμβέργης» ανέβαιναν κάθε χρόνο στη σκηνή πριν από τα συνέδρια του ναζιστικού κόμματος.
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μέλη της οικογένειας Βάγκνερ πέρασαν από τη λεγόμενη διαδικασία «απο-ναζιστικοποίησης» και το φεστιβάλ επιχείρησε σταδιακά να απομακρυνθεί από το σκοτεινό παρελθόν του.
Ωστόσο, ακόμη και σήμερα πολλοί θεωρούν ότι η ιστορική αυτοκριτική δεν είναι επαρκής. Χαρακτηριστική είναι η κριτική για την πρώτη παρουσίαση της «Ριέντσι» στο Μπαϊρόιτ, ακριβώς στην επέτειο των 150 χρόνων, μια επιλογή που αρκετοί χαρακτήρισαν ιστορικά ατυχή λόγω του ιδιαίτερου συμβολισμού που έχει το έργο στην ιστορία του Εθνικοσοσιαλισμού.
Γκάμπι Ρόιχερ
Επιμέλεια: Χρύσα Βαχτσεβάνου -D.W
Tags
ΕΥΡΩΠΗ