Η εξέγερση των μαθητών έρχεται να βάλει τη δική της σφραγίδα στη διάψευση μιας φιλόδοξης θητείας ενός προέδρου που αντί να βγάλει τη χώρα από το τέλμα, μοιάζει να την έχωσε ακόμα πιο βαθιά σε αυτό.
Πϊσω από μια βιτρίνα μεγαλείου η Γαλλία ασθενεί
Πριν από ακριβώς 10 χρόνια, στα τέλη του 2016, ο Εμμανουέλ Μακρόν με ένα βιβλίο, που ήταν τόσο φιλόδοξο όσο φανερώνει και ο τίτλος του «Επανάσταση», καλούσε τους Γάλλους να ακολουθήσουν το όραμά του για να ξεκολλήσει η Γαλλία από το τέλμα, υποσχόμενος να ξεπεράσει παλιούς πολιτικούς διαχωρισμούς και να εφαρμόσει αναγκαίες, αλλά ριζοσπαστικές μεταρρυμίσεις. Μια από τις πιο μεγαλόστομες διακηρύξεις του έλεγε ότι θα επιτύχει την ανάπτυξη χωρίς να αυξήσει περαιτέρω το δημόσιο χρέος. Τότε η χώρα χρωστούσε 2,19 τρισεκατομμύρια ευρώ ή περίπου 98% του ΑΕΠ. Σήμερα χρωστά πάνω από 3,5 τρισεκατομμύρια ή περίπου 120% του ΑΕΠ της.
Ένας «ξένος» στην ίδια πόλη
Αυτά για όσους αρέσκονται να μετρούν τις πολιτικές επιτυχίες με αριθμούς. Βεβαίως το μεγάλο πρόβλημα του Γάλλου που εμφανίστηκε ως ένας θαραλλέος μεταρρυθμιστής της χώρας του, αλλά και ολόκληρης της Ευρώπης δεν είναι οι αριθμοί. Αυτό που θα καταγράψει η Ιστορία είναι ότι μετά από μια σύντομη περίοδο ευφορίας, που έκανε πολλούς στην Ευρώπη να θέλουν να τον μιμηθούν, ακολούθησε μια σταθερή πτώση της εμπιστοσύνης της κοινωνίας απέναντί του. Ουσιαστικά η αποξένωσή του από αυτή. Η δεύτερη θητεία του δεν ήταν αποτέλεσμα ικανοποίησης των Γάλλων με το έργο του, αλλά βασίστηκε κυρίως στο δίλημμα «ή εγώ ή η Λε Πεν».
Η Γαλλία για πολλούς βρίσκεται σήμερα σε χειρότερο τέλμα σε σχέση με το 2016. Πολιτικά και κοινωνικά. Και ο στα χαρτιά παντοδύναμος πρόεδρός της δεν μπορεί να είναι άμοιρος ευθυνών για αυτό. Οι συνεχιζόμενες επί εβδομάδες κινητοποιήσεις των μαθητών και φοιτητών είναι απλώς η επιβεβαίωση αυτής της εκτίμησης ή όπως έγραψε η συντηρητική Neue Zürcher Zeitung μια «πρόγευση» όσων έρχονται με βασικό αντικείμενο διαπραγμάτευσης την αναδιανομή του πλούτου σε μια χώρα που φαίνεται να μην τον διαθέτει πια.
Δικαιολογημένα αιτήματα
Οι διαδηλωτές ζητούν επιπλέον 10 δισεκατομμύρια για την Παιδεία. Συμφωνεί μαζί τους και η πλειοψηφία των εκπαιδευτικών και των ειδικών του χώρου. Το τεκηριώνουν αυτό ανεξάρτητες εκθέσεις. Αυτές που λένε ότι το 80% των σχολικών κτηρίων είναι ηλικίας άνω των 50 ετών και το 20% αυτών χρήζουν άμεσων επισκευών. Χαρακτηριστικό το παράδειγμα του Λυκείου Πολ Ελυάρ, στην υποβαθμισμένη συνοικία του Σαιν Ντενί, που και λόγω ονόματος τράβηξε τις φωτογραφικές μηχανές και τις κάμερες των ειδησεογραφικών πρακτορείων αυτές τις εβδομάδες. Στα σχολεία των περίφημων banlieus στις φτωχογειτονιές των μεγαλουπόλεων χάνεται τουλάχιστον το 10% των διδακτικών ωρών, λόγω έλλειψης προσωπικού.
Το σύστημα παρά τις απανωτές και περίπλοκες μεταρρυθμίσεις, μια από αυτές το 2019 από τον Μακρόν, γίνεται όλο και πιο ταξικό όλο και πιο αδάφανο, σε ό,τι αφορά τα κριτήρια που ανοίγουν τον δρόμο για τα Πανεπιστήμια. Και οι απόφοιτοί τους μπορεί να αυξάνονται, αλλά τα πτυχία τους γίνονται όλο και πιο αδύναμα χαρτιά για την εξασφάλιση μιας καλής θέσης εργασίας. Η υπόσχεση της Γαλλικής Δημοκρατίας για ισότητα ευκαιριών στην εκπαίδευση ξεθωριάζει καθημερινά.
Μια άλλη έκθεση, η γνωστή πλέον Pisa, φέρνει τη Γαλλία στην 34η θέση, πίσω από τη Γερμανία που διαθέτει για την Παιδεία ποσοστό μικρότερο του ΑΕΠ, αν και αυτή επίσης εισέπραξε πρόσφατα ως σοκ τα σχετικά αποτελέσματα. Πάνω από ένα στα τρία παιδιά στη Γαλλία δεν κατέχουν βασικές μαθηματικές γνώσεις και τα αποτελέσματα σε ό,τι αφορά την κατανόηση κειμένου είναι χειρότερα από κάθε άλλη φορά.
Ένα προβληματικό σύστημα
Πϊσω από μια βιτρίνα μεγαλείου η Γαλλία ασθενεί
Πριν από ακριβώς 10 χρόνια, στα τέλη του 2016, ο Εμμανουέλ Μακρόν με ένα βιβλίο, που ήταν τόσο φιλόδοξο όσο φανερώνει και ο τίτλος του «Επανάσταση», καλούσε τους Γάλλους να ακολουθήσουν το όραμά του για να ξεκολλήσει η Γαλλία από το τέλμα, υποσχόμενος να ξεπεράσει παλιούς πολιτικούς διαχωρισμούς και να εφαρμόσει αναγκαίες, αλλά ριζοσπαστικές μεταρρυμίσεις. Μια από τις πιο μεγαλόστομες διακηρύξεις του έλεγε ότι θα επιτύχει την ανάπτυξη χωρίς να αυξήσει περαιτέρω το δημόσιο χρέος. Τότε η χώρα χρωστούσε 2,19 τρισεκατομμύρια ευρώ ή περίπου 98% του ΑΕΠ. Σήμερα χρωστά πάνω από 3,5 τρισεκατομμύρια ή περίπου 120% του ΑΕΠ της.
Ένας «ξένος» στην ίδια πόλη
Αυτά για όσους αρέσκονται να μετρούν τις πολιτικές επιτυχίες με αριθμούς. Βεβαίως το μεγάλο πρόβλημα του Γάλλου που εμφανίστηκε ως ένας θαραλλέος μεταρρυθμιστής της χώρας του, αλλά και ολόκληρης της Ευρώπης δεν είναι οι αριθμοί. Αυτό που θα καταγράψει η Ιστορία είναι ότι μετά από μια σύντομη περίοδο ευφορίας, που έκανε πολλούς στην Ευρώπη να θέλουν να τον μιμηθούν, ακολούθησε μια σταθερή πτώση της εμπιστοσύνης της κοινωνίας απέναντί του. Ουσιαστικά η αποξένωσή του από αυτή. Η δεύτερη θητεία του δεν ήταν αποτέλεσμα ικανοποίησης των Γάλλων με το έργο του, αλλά βασίστηκε κυρίως στο δίλημμα «ή εγώ ή η Λε Πεν».
Η Γαλλία για πολλούς βρίσκεται σήμερα σε χειρότερο τέλμα σε σχέση με το 2016. Πολιτικά και κοινωνικά. Και ο στα χαρτιά παντοδύναμος πρόεδρός της δεν μπορεί να είναι άμοιρος ευθυνών για αυτό. Οι συνεχιζόμενες επί εβδομάδες κινητοποιήσεις των μαθητών και φοιτητών είναι απλώς η επιβεβαίωση αυτής της εκτίμησης ή όπως έγραψε η συντηρητική Neue Zürcher Zeitung μια «πρόγευση» όσων έρχονται με βασικό αντικείμενο διαπραγμάτευσης την αναδιανομή του πλούτου σε μια χώρα που φαίνεται να μην τον διαθέτει πια.
Δικαιολογημένα αιτήματα
Οι διαδηλώσεις έχουν εξαπλωθεί σε όλη τη χώρα
Οι διαδηλωτές ζητούν επιπλέον 10 δισεκατομμύρια για την Παιδεία. Συμφωνεί μαζί τους και η πλειοψηφία των εκπαιδευτικών και των ειδικών του χώρου. Το τεκηριώνουν αυτό ανεξάρτητες εκθέσεις. Αυτές που λένε ότι το 80% των σχολικών κτηρίων είναι ηλικίας άνω των 50 ετών και το 20% αυτών χρήζουν άμεσων επισκευών. Χαρακτηριστικό το παράδειγμα του Λυκείου Πολ Ελυάρ, στην υποβαθμισμένη συνοικία του Σαιν Ντενί, που και λόγω ονόματος τράβηξε τις φωτογραφικές μηχανές και τις κάμερες των ειδησεογραφικών πρακτορείων αυτές τις εβδομάδες. Στα σχολεία των περίφημων banlieus στις φτωχογειτονιές των μεγαλουπόλεων χάνεται τουλάχιστον το 10% των διδακτικών ωρών, λόγω έλλειψης προσωπικού.
Το σύστημα παρά τις απανωτές και περίπλοκες μεταρρυθμίσεις, μια από αυτές το 2019 από τον Μακρόν, γίνεται όλο και πιο ταξικό όλο και πιο αδάφανο, σε ό,τι αφορά τα κριτήρια που ανοίγουν τον δρόμο για τα Πανεπιστήμια. Και οι απόφοιτοί τους μπορεί να αυξάνονται, αλλά τα πτυχία τους γίνονται όλο και πιο αδύναμα χαρτιά για την εξασφάλιση μιας καλής θέσης εργασίας. Η υπόσχεση της Γαλλικής Δημοκρατίας για ισότητα ευκαιριών στην εκπαίδευση ξεθωριάζει καθημερινά.
Μια άλλη έκθεση, η γνωστή πλέον Pisa, φέρνει τη Γαλλία στην 34η θέση, πίσω από τη Γερμανία που διαθέτει για την Παιδεία ποσοστό μικρότερο του ΑΕΠ, αν και αυτή επίσης εισέπραξε πρόσφατα ως σοκ τα σχετικά αποτελέσματα. Πάνω από ένα στα τρία παιδιά στη Γαλλία δεν κατέχουν βασικές μαθηματικές γνώσεις και τα αποτελέσματα σε ό,τι αφορά την κατανόηση κειμένου είναι χειρότερα από κάθε άλλη φορά.
Ένα προβληματικό σύστημα
Ο Μελανσόν δείχνει να ελπίζει σε ένα «νέο 68»
Όλα αυτά μοιάζουν με άλυτο γρίφο. Δεν είναι ασφαλώς μόνο θέμα χρημάτων που κατά τον πρωθυπουργό Σεμπαστιέν Λεκορνού έτσι κι αλλιώς δεν υπάρχουν. Αλλά είναι θέμα χρημάτων και νοοτροπίας μιας γαλλικής ελίτ, που ακόμα και τώρα μπροστά στον φόβο «χρεοκοπίας» της χώρας, αντιδρά με την απειλή να εγκαταλείψει τα πάτρια εδάφη αν υπάρξει απόπειρα φορολόγησης του υπέρογκου πλούτου. Αλλά αυτός μοιάζει πια να είναι ο μοναδικός τρόπος για να μπορέσει η χώρα να αρχίσει να αντιμετωπίζει τα ελλείμματά της και τα χρέη της. Μόνο φέτος η Γαλλία χρειάστηκε να πληρώσει 80 δισεκατομμύρια για εξυπηρέτηση τόκων. Ο άλλος τρόπος είναι φυσικά οι περικοπές στο κοινωνικό κράτος. Που σημαίνει ότι δεν θα βρεθούν αυτά που ζητούν τώρα οι μαθητές. Ακόμα και αν γυρίσουν στα σπίτια τους απογοητευμένοι, αυτό δεν θα μειώσει την οργή τους.
Η χώρα οδεύει προς τις επόμενες εκλογές μέσα σε ένα εξαιρετικά τοξικό κλίμα. Η «Ανυπόταχτη Γαλλία» του Μελανσόν ονειρεύεται ένα νέο '68 και η ακροδεξιά Λε Πεν ζητά να επιβληθεί νόμος και τάξη μιλώντας για παιδιά μεταναστών που καίνε και καταστρέφουν. Ανάλογη ρητορική χρησιμοποίησε και ο Ντόναλντ Τραμπ, για να μιλήσει για μια ακόμα φορά για την «κατάντια της Ευρώπης», δείχνοντας τις πλανητικές διαστάσεις αυτής της εξέγερσης, που πολλοί θέλουν να εκμεταλλευτούν. Ακόμα και το φονικό καθεστώς της Τεχεράνης βρήκε αφορμή να επικρίνει τη γαλλική αστυνομία για την βιαιότητά της απέναντι στα παιδιά. Όλος ο πλανήτης κοιτά προς το Παρίσι. Και ο άνθρωπος που κάποτε νόμιζε ότι θα γίνει βασιλιάς και μιλούσε επί παντός επιστητού, μοιάζει τώρα να έχει καταπιεί τη γλώσσα του. Μια τέτοια «Επανάσταση» δεν ήταν στο φυλλάδιο οδηγιών του.
Όλα αυτά μοιάζουν με άλυτο γρίφο. Δεν είναι ασφαλώς μόνο θέμα χρημάτων που κατά τον πρωθυπουργό Σεμπαστιέν Λεκορνού έτσι κι αλλιώς δεν υπάρχουν. Αλλά είναι θέμα χρημάτων και νοοτροπίας μιας γαλλικής ελίτ, που ακόμα και τώρα μπροστά στον φόβο «χρεοκοπίας» της χώρας, αντιδρά με την απειλή να εγκαταλείψει τα πάτρια εδάφη αν υπάρξει απόπειρα φορολόγησης του υπέρογκου πλούτου. Αλλά αυτός μοιάζει πια να είναι ο μοναδικός τρόπος για να μπορέσει η χώρα να αρχίσει να αντιμετωπίζει τα ελλείμματά της και τα χρέη της. Μόνο φέτος η Γαλλία χρειάστηκε να πληρώσει 80 δισεκατομμύρια για εξυπηρέτηση τόκων. Ο άλλος τρόπος είναι φυσικά οι περικοπές στο κοινωνικό κράτος. Που σημαίνει ότι δεν θα βρεθούν αυτά που ζητούν τώρα οι μαθητές. Ακόμα και αν γυρίσουν στα σπίτια τους απογοητευμένοι, αυτό δεν θα μειώσει την οργή τους.
Η χώρα οδεύει προς τις επόμενες εκλογές μέσα σε ένα εξαιρετικά τοξικό κλίμα. Η «Ανυπόταχτη Γαλλία» του Μελανσόν ονειρεύεται ένα νέο '68 και η ακροδεξιά Λε Πεν ζητά να επιβληθεί νόμος και τάξη μιλώντας για παιδιά μεταναστών που καίνε και καταστρέφουν. Ανάλογη ρητορική χρησιμοποίησε και ο Ντόναλντ Τραμπ, για να μιλήσει για μια ακόμα φορά για την «κατάντια της Ευρώπης», δείχνοντας τις πλανητικές διαστάσεις αυτής της εξέγερσης, που πολλοί θέλουν να εκμεταλλευτούν. Ακόμα και το φονικό καθεστώς της Τεχεράνης βρήκε αφορμή να επικρίνει τη γαλλική αστυνομία για την βιαιότητά της απέναντι στα παιδιά. Όλος ο πλανήτης κοιτά προς το Παρίσι. Και ο άνθρωπος που κάποτε νόμιζε ότι θα γίνει βασιλιάς και μιλούσε επί παντός επιστητού, μοιάζει τώρα να έχει καταπιεί τη γλώσσα του. Μια τέτοια «Επανάσταση» δεν ήταν στο φυλλάδιο οδηγιών του.
Κώστας Αργυρός -D.W
Tags
ΕΥΡΩΠΗ