Σαλμονέλα, βακτήρια και ξένα σώματα οδηγούν σε όλο και περισσότερες ανακλήσεις τροφίμων ενώ οι έλεγχοι κρίνονται ανεπαρκείς.
Ανάκληση βρεφικής τροφή HiPP στην Αυστρία στις αρχές του 2026 μετά τον εντοπισμό παραποιημένων βρεφικών τροφών.
Μικρόβια και ξένα σώματα στα προϊόντα
Όλο και περισσότερα τρόφιμα αποσύρονται προληπτικά από την αγορά στη Γερμανία λόγω πιθανών κινδύνων για τη δημόσια υγεία. Μούσλι, τυριά, κατεψυγμένα φρούτα και αλλαντικά συγκαταλέγονται στα προϊόντα που ανακλήθηκαν τους τελευταίους μήνες λόγω επιμολύνσεων από σαλμονέλα, βακτήρια E. coli, νοροϊούς ή ηπατίτιδα Α.
Παράλληλα, δεν λείπουν οι περιπτώσεις στη Γερμανία στις οποίες εντοπίζονται ξένα σώματα, όπως πλαστικά ή μεταλλικά αντικείμενα που καταλήγουν στα τρόφιμα κατά τη διάρκεια της παραγωγικής διαδικασίας. Σύμφωνα με τη γερμανική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας των Καταναλωτών και Ασφάλειας Τροφίμων, το περασμένο έτος ανακλήθηκαν 291 προϊόντα τροφίμων, δηλαδή περισσότερα από πέντε κάθε εβδομάδα.
Κενά στην ενημέρωση των καταναλωτών
Συσκευασίες βρεφικού γάλακτος Nestlé σε σούπερ μάρκετ της Μαδρίτης το 2005 μετά την ανάκληση προϊόντων λόγω φόβων για χημική επιμόλυνση
Παρότι οι εταιρείες υποχρεούνται να ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές όταν προχωρούν σε ανάκληση προϊόντος, ο τρόπος ενημέρωσης των καταναλωτών διαφέρει σημαντικά από επιχείρηση σε επιχείρηση.
Όπως επισημαίνει η Κριστιάνε Ζάιντελ από την Ομοσπονδία Κέντρων Προστασίας Καταναλωτών της Γερμανίας (vzbv), «οι επιχειρήσεις καλούνται απλώς να ενημερώνουν τους καταναλωτές με κατανοητό και διαφανή τρόπο. Το πώς ακριβώς γίνεται αυτό το ερμηνεύει κάθε εταιρεία διαφορετικά». Ως αποτέλεσμα, πολλοί πολίτες δεν πληροφορούνται έγκαιρα ότι έχουν αγοράσει ένα προβληματικό προϊόν.
Οι «σιωπηλές» ανακλήσεις στο στόχαστρο
Έντονη κριτική προκαλούν επίσης οι λεγόμενες «σιωπηλές ανακλήσεις», όταν προϊόντα αποσύρονται από τα σημεία πώλησης χωρίς άμεση δημόσια προειδοποίηση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσαν ανακλήσεις βρεφικών τροφών από μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες, οι οποίες γνωστοποιήθηκαν στο κοινό εβδομάδες αργότερα.
Ο επικεφαλής της οργάνωσης Foodwatch, Κρις Μέτμαν, υπερασπίζεται την ανάγκη πλήρους διαφάνειας: «Δεν καταγγέλλω το γεγονός ότι γίνονται λάθη. Φυσικά συμβαίνουν. Αυτό που δεν μπορώ να αποδεχθώ είναι να μην ενημερώνεται το κοινό γι’ αυτά».
Υποστελεχωμένοι οι μηχανισμοί ελέγχου
Σοκολατένια αυγά Kinder Surprise της Ferrero, τα οποία ανακλήθηκαν το 2022 σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες μετά τον εντοπισμό κρουσμάτων σαλμονέλας
Πριν από κάθε ανάκληση προηγούνται έλεγχοι από κρατικούς επιθεωρητές, οι οποίοι εξετάζουν τις εγκαταστάσεις παραγωγής, την τήρηση των κανόνων υγιεινής και δείγματα τροφίμων. Ωστόσο, λόγω του μεγάλου αριθμού επιχειρήσεων, σημαντικό μέρος της εποπτείας βασίζεται στα συστήματα αυτοελέγχου των ίδιων των εταιρειών.
Οι οργανώσεις καταναλωτών προειδοποιούν ότι η υποστελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών αποτελεί σοβαρό πρόβλημα. Σύμφωνα με στοιχεία της Foodwatch, σχεδόν το 30% των προβλεπόμενων ελέγχων δεν πραγματοποιείται. Ο αναπληρωτής πρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Τροφίμων, Μάνουελ Κλάιν, ζητά ενίσχυση του προσωπικού, υποστηρίζοντας ότι απαιτούνται περίπου 1.500 επιπλέον ελεγκτές στη Γερμανία.
Γιατί αυξάνονται οι ανακλήσεις
Παρά τη συνεχή αύξηση των ανακλήσεων, οι ειδικοί τονίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα πως τα τρόφιμα είναι σήμερα λιγότερο ασφαλή. Οι σύγχρονες εργαστηριακές αναλύσεις εντοπίζουν ευκολότερα πιθανούς κινδύνους. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις εμφανίζονται πλέον πιο πρόθυμες να προχωρούν σε προληπτικές αποσύρσεις προϊόντων πριν προκύψουν σοβαρότερα προβλήματα για τους καταναλωτές.
Ανάκληση βρεφικής τροφή HiPP στην Αυστρία στις αρχές του 2026 μετά τον εντοπισμό παραποιημένων βρεφικών τροφών.
Μικρόβια και ξένα σώματα στα προϊόντα
Όλο και περισσότερα τρόφιμα αποσύρονται προληπτικά από την αγορά στη Γερμανία λόγω πιθανών κινδύνων για τη δημόσια υγεία. Μούσλι, τυριά, κατεψυγμένα φρούτα και αλλαντικά συγκαταλέγονται στα προϊόντα που ανακλήθηκαν τους τελευταίους μήνες λόγω επιμολύνσεων από σαλμονέλα, βακτήρια E. coli, νοροϊούς ή ηπατίτιδα Α.
Παράλληλα, δεν λείπουν οι περιπτώσεις στη Γερμανία στις οποίες εντοπίζονται ξένα σώματα, όπως πλαστικά ή μεταλλικά αντικείμενα που καταλήγουν στα τρόφιμα κατά τη διάρκεια της παραγωγικής διαδικασίας. Σύμφωνα με τη γερμανική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας των Καταναλωτών και Ασφάλειας Τροφίμων, το περασμένο έτος ανακλήθηκαν 291 προϊόντα τροφίμων, δηλαδή περισσότερα από πέντε κάθε εβδομάδα.
Κενά στην ενημέρωση των καταναλωτών
Συσκευασίες βρεφικού γάλακτος Nestlé σε σούπερ μάρκετ της Μαδρίτης το 2005 μετά την ανάκληση προϊόντων λόγω φόβων για χημική επιμόλυνσηΠαρότι οι εταιρείες υποχρεούνται να ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές όταν προχωρούν σε ανάκληση προϊόντος, ο τρόπος ενημέρωσης των καταναλωτών διαφέρει σημαντικά από επιχείρηση σε επιχείρηση.
Όπως επισημαίνει η Κριστιάνε Ζάιντελ από την Ομοσπονδία Κέντρων Προστασίας Καταναλωτών της Γερμανίας (vzbv), «οι επιχειρήσεις καλούνται απλώς να ενημερώνουν τους καταναλωτές με κατανοητό και διαφανή τρόπο. Το πώς ακριβώς γίνεται αυτό το ερμηνεύει κάθε εταιρεία διαφορετικά». Ως αποτέλεσμα, πολλοί πολίτες δεν πληροφορούνται έγκαιρα ότι έχουν αγοράσει ένα προβληματικό προϊόν.
Οι «σιωπηλές» ανακλήσεις στο στόχαστρο
Έντονη κριτική προκαλούν επίσης οι λεγόμενες «σιωπηλές ανακλήσεις», όταν προϊόντα αποσύρονται από τα σημεία πώλησης χωρίς άμεση δημόσια προειδοποίηση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσαν ανακλήσεις βρεφικών τροφών από μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες, οι οποίες γνωστοποιήθηκαν στο κοινό εβδομάδες αργότερα.
Ο επικεφαλής της οργάνωσης Foodwatch, Κρις Μέτμαν, υπερασπίζεται την ανάγκη πλήρους διαφάνειας: «Δεν καταγγέλλω το γεγονός ότι γίνονται λάθη. Φυσικά συμβαίνουν. Αυτό που δεν μπορώ να αποδεχθώ είναι να μην ενημερώνεται το κοινό γι’ αυτά».
Υποστελεχωμένοι οι μηχανισμοί ελέγχου
Σοκολατένια αυγά Kinder Surprise της Ferrero, τα οποία ανακλήθηκαν το 2022 σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες μετά τον εντοπισμό κρουσμάτων σαλμονέλαςΠριν από κάθε ανάκληση προηγούνται έλεγχοι από κρατικούς επιθεωρητές, οι οποίοι εξετάζουν τις εγκαταστάσεις παραγωγής, την τήρηση των κανόνων υγιεινής και δείγματα τροφίμων. Ωστόσο, λόγω του μεγάλου αριθμού επιχειρήσεων, σημαντικό μέρος της εποπτείας βασίζεται στα συστήματα αυτοελέγχου των ίδιων των εταιρειών.
Οι οργανώσεις καταναλωτών προειδοποιούν ότι η υποστελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών αποτελεί σοβαρό πρόβλημα. Σύμφωνα με στοιχεία της Foodwatch, σχεδόν το 30% των προβλεπόμενων ελέγχων δεν πραγματοποιείται. Ο αναπληρωτής πρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Τροφίμων, Μάνουελ Κλάιν, ζητά ενίσχυση του προσωπικού, υποστηρίζοντας ότι απαιτούνται περίπου 1.500 επιπλέον ελεγκτές στη Γερμανία.
Γιατί αυξάνονται οι ανακλήσεις
Παρά τη συνεχή αύξηση των ανακλήσεων, οι ειδικοί τονίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα πως τα τρόφιμα είναι σήμερα λιγότερο ασφαλή. Οι σύγχρονες εργαστηριακές αναλύσεις εντοπίζουν ευκολότερα πιθανούς κινδύνους. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις εμφανίζονται πλέον πιο πρόθυμες να προχωρούν σε προληπτικές αποσύρσεις προϊόντων πριν προκύψουν σοβαρότερα προβλήματα για τους καταναλωτές.
Tags
ΕΥΡΩΠΗ